W ogrodzie zamiast sięgać po kwasomierz, spójrzmy pod nogi. Ziemia nie jest milczącą masą; ona nieustannie wysyła sygnały o swoim składzie, strukturze i poziomie pH. Najbardziej wiarygodnymi posłańcami tych informacji są rośliny, które same wybrały nasz ogród na swój dom. Odłożymy na chwilę skomplikowane analizy chemiczne, by nauczyć się botanicznego alfabetu. Rośliny wskaźnikowe, często niesłusznie nazywane po prostu chwastami, to naturalne drogowskazy. Ich obecność to nie przypadek - to precyzyjna odpowiedź natury na to, czy Twoja gleba jest kwaśna, zasadowa,
 |
Podłoże w ogrodzie Rośliny wskaźnikowe. Jakie jest pH gleby w Twoim ogrodzie? |
czy może idealnie obojętna. Nauczymy się wspólnie odczytywać te znaki. Dzięki temu dowiemy się, dlaczego w jednym kącie ogrodu warzywa kapustne rosną jak na drożdżach, a w innym - pomimo starań - marnieją. Zapraszam Cię do fascynującej lekcji czytania z liści i kwiatów, która zmienia perspektywę patrzenia na każdą dziką roślinę na grządce/na rabacie. Podzielmy rośliny wskaźnikowe na trzy grupy.
1. Pierwsza z nich (rośliny wskaźnikowe, gdzie pH gleby bardzo kwaśne <4.5 i kwaśne do 5.5), czyli wskazanie na glebę zakwaszoną. To zespół, który doskonale radzi sobie w środowisku o ograniczonym dostępie do wapnia i magnezu. Obecność tych 'dzikusów' w Twoim ogrodzie sygnalizuje podłoże o niskim pH, często zbite, mało przewiewne i skłonne do gromadzenia wilgoci. Te chwasty wybierają więc miejsca, które dla większości uprawianych warzyw/roślin ozdobnych są zbyt wymagające/nieprzyjazne. |
Podłoże w ogrodzie Rośliny wskaźnikowe dla podłoża zakwaszonego Equisetum arvense - Skrzyp polny - Akkerpaardenstaart |
Zestawienie najpopularniejszych 'dzikusów' jako rośliny wskaźnikowe dla podłoża zakwaszonego:
* Fiołek trójbarwny - dzika forma bratka, wskazuje na gleby piaszczyste, lekkie i kwaśne.
* Czerwiec roczny - mała, niepozorna roślina, która niemal zawsze rośnie na glebach zakwaszonych.
* Rumian polny - wskazuje na gleby lżejsze i bezwapienne.
* Rzodkiew świrzepa - częsty chwast w uprawach polnych, lubi brak wapnia w glebie.
* Skrzyp polny - jeden z najsilniejszych wskaźników. Sugeruje nie tylko kwaśny odczyn, ale też podłoże wilgotne i zbite. Nie lubię, nie lubię - z sąsiedzkiego zaniedbanego ogrodu przerósł i trwała 'walka z wiatrakami'. Ten gatunek skrzypu jest jednym z najtrudniejszych do zwalczenia chwastów ze względu na głęboki system korzeniowy (nawet do dwóch metrów). Wyeliminowanie go wymaga czasu, cierpliwości i zazwyczaj połączenia kilku metod.
* Szczaw polny - drobny kuzyn szczawiu jadalnego; tam, gdzie rośnie masowo, pH jest zazwyczaj bardzo niskie.
* Wrzos pospolity - klasyczny wskaźnik gleb wybitnie kwaśnych i ubogich.
Po taki wskazaniu, można nadal wybierać z pośród roślin ozdobnych i użytkowych, którym takie uwarunkowania będą bardzo odpowiadały. Przykładowo z dekoracyjnych zadomowią się w takiej miejscówce wszystkie wrzosowate, a z jadalnych: borówka amerykańska, borówka czarna (jagoda leśna), borówka brusznica, rabarbar, rzodkiewka, szczaw gajowy, szczaw ogrodowy, żurawina wielkoowocowa.
2. Drugą z grup roślin to ta, która również rośnie dziko w ogrodzie z etykietą 'chwasty', ale odczyn gleby zbliżony do obojętnego pH 6.0 - 7.0. To podłoże, to tak zwany 'złoty środek'. Większość ogrodników marzy o takiej glebie, ponieważ to właśnie w niej większość minerałów jest najlepiej przyswajalna dla roślin uprawnych i dla bardzo wielu roślin ozdobnych. To podłoże, które nie wymaga drastycznych zmian, a jedynie podtrzymania jego naturalnej żyzności.
 |
Podłoże w ogrodzie Rośliny wskaźnikowe dla podłoża neutralnego Taraxacum officinale - Mniszek lekarski, m.pospolity - Paardenbloem ( foto ) |
Zestawienie najpopularniejszych 'dzikusów' jako rośliny wskaźnikowe dla podłoża neutralnego:
* Babka lancetowata - lubi miejsca o zrównoważonym odczynie, często wskazuje też na glebę dość zbitą i wydeptaną (ścieżki).
* Gwiazdnica wielkokwiatowa - ta drobna, płożąca roślina o białych kwiatuszkach to certyfikat jakości Twojej gleby. Mówi: 'Tu jest żyźnie, wilgotno i idealnie pod względem pH'.
* Komosa biała - zwana potocznie lebiodą, wskazuje na ziemię o bardzo dobrym balansie kwasowo-zasadowym, silnie nawożoną i zasobną.
* Koniczyna łąkowa (czerwona) - naturalnie wybiera podłoża, które nie są ani zbyt kwaśne, ani zbyt wapienne.
* Mniszek lekarski - ten popularny „mlecz” to znak, że gleba jest zasobna, żyzna i ma ustabilizowane pH w okolicach 6,5–7,0.
* Pokrzywa zwyczajna - choć kojarzy się z azotem, jest też doskonałym wskaźnikiem gleb o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym, bogatych w próchnicę.
Większość roślin ozdobnych czuje się w takim podłożu najlepiej, ponieważ ma wtedy bardzo dobry dostęp do 'stołówki' ze składnikami mineralnymi. Skorzystają na pewno kompozycje kwietne bogate w rośliny cebulowe kwitnące wiosną, budleje, jeżówki, lilaki, piwonie, róże. Podłoże o pH neutralnym, jeśli idzie o rośliny jadalne i przyprawowe, jest idealne dla: bazylii, fasoli, jabłoni, marchewki, malin, mięty, ogórka siewnego, pietruszki, pomidorów, sałaty, truskawek.
3. Trzecia z grup, to rośliny wskaźnikowe, gdzie pH gleby o odczynie zasadowym/alkalicznym, czyli mające pH powyżej 7,0 do 7,3. Charakteryzują się wysoką zawartością węglanu wapnia. Takie podłoże występuje często na terenach suchych i jest bogate w wapń, magnez oraz potas. Ogranicza ono przyswajalność fosforu i mikroskładników, dlatego wymaga doboru roślin wapniolubnych lub zabiegów zakwaszania metodami organicznymi, chemicznymi, albo przez zabiegi agrotechniczne.
 |
Podłoże w ogrodzie Rośliny wskaźnikowe dla podłoża zasadowego Papaver rhoeas - Mak polny - Klaproos ( foto |
Zestawienie najpopularniejszych 'dzikusów' jako rośliny wskaźnikowe dla podłoża zasadowego/alkalicznego:
* Cykoria podróżnik - roślina o błękitnych kwiatach, która wskazuje na gleby zasadowe, często przepuszczalne i piaszczysto-gliniaste.
* Kurzyślep polny - drobna roślina o pomarańczowych kwiatkach, która wskazuje na żyzne, zasadowe podłoża bogate w magnez i wapń.
* Lnica pospolita - roślina o żółtych kwiatach przypominających lwią paszczę, często zasiedlająca suche, wapienne zbocza i ogrody.
* Mak polny - najbardziej ikoniczny wskaźnik gleb wapiennych. Jego intensywna czerwień na polu lub w ogrodzie to jasny znak, że pH jest wysokie, a podłoże alkaliczne.
* Owies głuchy - pospolity chwast trawiasty, który zdecydowanie preferuje gleby zasadowe i ciężkie.
* Podbiał pospolity - miłośnik gliniastych, wilgotnych i silnie zasadowych podłoży. Pojawia się jako jeden z pierwszych wiosną, sygnalizując stabilne warunki wapienne.
* Szałwia łąkowa - jej fioletowe kłosy naturalnie wybierają miejsca o dużej zasobności w wapń; jest klasycznym wskaźnikiem gleb o odczynie alkalicznym.
Po wskazaniu na pH alkaliczne, jest wybór z pośród roślin ozdobnych i jadalnych, którym takie uwarunkowania glebowe bardzo przypadną do gustu. Przykładowo z dekoracyjnych zadomowią się w takiej miejscówce: buk, bukszpan, ciemierniki, gipsówka, grab, jaśminowiec panieński, jaśminowiec szorstki, jaśminowiec wonny, lawenda wąskolistna, lilak, lipa, powojniki, szałwie, żylistek hybrydowy, żylistek szorstki, żylistek wysmukły. Z jadalnych i przyprawowych, którym sprzyjają gleby zasadowe, to: burak ćwikłowy, cebula, czosnek, znowu pojawia się lawenda wąskolistna, majeranek, oregano, rozmaryn, szałwia lekarska, szpinak, tymianek, szparag lekarski, warzywa kapustne czyli 'elita' pH > 7.0.
Zrozumienie/rozumienie języka roślin wskaźnikowych to przejście z poziomu 'ogrodnika-użytkownika' na poziom 'ogrodnika-obserwatora'. Już wiemy, że obecność konkretnych grup roślin - tych z drużyny kwaśnej i tych z drużyny alkalicznej - nie jest dziełem przypadku, lecz precyzyjnym wynikiem chemii ukrytej pod powierzchnią gruntu. Należy mieć jednak na uwadze, że jedna roślina z wymienionych powyżej, nie czyni diagnozy. Więcej niż jedna i to w skupisku, to da 100% pewności co do odczynu podłoża. Zaś w dużym ogrodzie możesz mieć dwa różne światy - kwaśny zakątek pod lasem i alkaliczną grządkę przy fundamencie domu. Jeśli nie ufasz chwastom (nie chodzi o to, aby je pielęgnować, a rozpoznawać), posadź hortensję ogrodową. Jej kwiaty to naturalny papier lakmusowy - niebieskie potwierdzą kwas, różowe wskażą na zasadę.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz