Brzoza omszona, znana również jako brzoza himalajska, to dekoracyjne drzewo liściaste, którego naturalne stanowiska znajdują się w surowym klimacie środkowej Azji. W stanie dzikim porasta ona średnie partie Himalajów, rozciągając się od Afganistanu, przez Pakistan i Indie, aż po Nepal i zachodnie Chiny. W swoim naturalnym środowisku czysty gatunek botaniczny wyróżnia się bardzo szybkim tempem wzrostu i potrafi wyrosnąć na potężne, rozłożyste drzewo, osiągające od 15 do nawet 20 metrów wysokości oraz około 6 do 8 metrów szerokości korony. Tworzy ona charakterystyczny, wzniesiony, a z czasem zaokrąglony i ażurowy pokrój, który uroczo filtruje światło słoneczne.
_wynik.jpg "Nowoczesna architektura miejska,Linowe nasadzenia pojemnikowe,Architektoniczne nasadzenia strukturalnearchitektoniczne nasadzenia,zieleń miejska,nasadzenia strukturalne,architektura krajobrazu,drzewa w donicach,mobilna zieleń,korten w ogrodzie,donice kortenowskie,brzoza pożyteczna,betula utilis,design miejski,mała architektura,drzewa wielopniowe,vademecum botaniczne,,") |
Betula utilis - Brzoza pożyteczna, b. himalajska - Himalayaberk 'Doorenbos' Linowe nasadzenia pojemnikowe/Architektoniczne nasadzenia strukturalne Trendy w ogrodnictwie. Uprawa drzew w donicach ( foto ) (X) |
Liście brzozy pożytecznej są sezonowe, dość spore (do 10 cm) i wyraźnie 'skórzaste'. Mają szerokojajowaty kształt z ostrym wierzchołkiem i piłkowanym brzegiem. Przez cały sezon zachwycają głęboką, błyszczącą zielenią, która jesienią spektakularnie przebarwia się na jasny, złocistożółty kolor, po czym opada na zimę. Kora na pniu i głównych konarach to jej najbardziej widowiskowy walor ozdobny. Już u młodych okazów staje się nieskazitelnie, kredowo biała i gładka. Co ważne, w przeciwieństwie do innych brzóz, u podstawy pnia nigdy nie tworzą się głębokie, czarne spękania. Kora łuszczy się niezwykle dekoracyjnie, odchodząc poprzecznymi, papierowymi pasmami, pod którymi ukazuje się świeża, perłowa warstwa. Sprawia to, że pnie drzewa przez cały rok wyglądają 'czysto' i rzeźbiarsko.
Na szczęście, nie tylko posiadacze dużych ogrodów mogą zaprosić tę azjatycką piękność do swojej zielonej przestrzeni, ponieważ w sprzedaży dostępne są kultywary osiągające znacznie mniejsze rozmiary. Wyselekcjonowane odmiany uprawne cechują się bardziej kompaktowym wzrostem, co pozwala na ich wprowadzenie nawet na ograniczoną przestrzeń
miejską czy przydomową. (Zdjęcie numer 2 - egzemplarze są posadzone na dachu futurystycznego budynku, w którym mieści się muzeum sztuki pięknej. 'Gaik brzozowy' na wysokości 35 metrów ponad poziomem gruntu). Wśród tych drzew kompaktowych/kultywarów, wymieńmy 'Silver Shadow', która rośnie wolniej niż gatunek i dorasta zaledwie od 7 do 9 metrów wysokości. Kolejny kultywar, 'Grayswood Ghost', osiąga zazwyczaj od 8 do10 metrów, zachwycając wyjątkowo dużymi,
 |
Betula utilis - Brzoza pożyteczna, b. himalajska - Himalayaberk 'Doorenbos' oraz Sesleria autumnalis - Sesleria jesienna - Herfstsesleri ( foto ) (VI) |
W aranżacji przestrzeni brzozę pożyteczną można z powodzeniem sadzić w grupach po kilka sztuk, tworząc miniaturowe, świetliste gaje, albo wyeksponować jako widowiskowe, pojedyncze drzewo/soliter. Ze względu na swój unikalny, rzeźbiarski charakter oraz elegancką kredowobiałą korę, gatunek ten perfekcyjnie pasuje do surowych i minimalistycznych ogrodów nowoczesnych, ogrodów żwirowych oraz założeń japońskich i naturalistycznych. W architekturze miejskiej doskonale sprawdza się w parkach, na nowoczesnych skwerach oraz jako element zieleni publicznej przy reprezentacyjnych pasażach. Białe pnie stanowią genialny element strukturalny, który przyciąga wzrok i nadaje kompozycji elegancki, ekskluzywny ton przez cały rok.
Kompozycyjnie brzoza pożyteczna najładniej współgra z roślinami, które podkreślają jej jaskrawą biel oraz kontrastują z nią formą i kolorem. Wyjątkowo przyjemne dla oczu zestawienia tworzy posadzona nad gęstym dywanem z seledynowych kęp seslerii jesiennej, turzyc, niskimi odmianami trzmieliny Fortune'a . U jej stóp warto umieszczać
_wynik.jpg) |
Betula utilis - Brzoza pożyteczna, b. himalajska - Himalayaberk 'Doorenbos' Linowe nasadzenia pojemnikowe/Architektoniczne nasadzenia strukturalne Trendy w ogrodnictwie. Uprawa drzew w donicach ( foto ) (X) |
okazałe kępowe byliny o ciemnopurpurowych liściach, takie jak tawułki czy bodziszki mieszańcowe, a także obficie kwitnące szałwie. Z krzewów ozdobnych niskie irgi, hortensje bukietowe. Srebrzystobiałe pnie brzozy himalajskiej stanowią również perfekcyjne tło dla formowanych w kule krzewów bukszpanu lub ciemnych jałowieców płożących - budując z nimi architektoniczne, wielopoziomowe duety.
Optymalne warunki siedliskowe dla brzozy pożytecznej w ogrodzie opierają się na jej wysokiej elastyczności i doskonałych zdolnościach adaptacyjnych. Drzewo to najlepiej rozwija się na stanowiskach w pełni słonecznych lub tylko delikatnie ocienionych, gdzie jego korona zyskuje najładniejszy, regularny pokrój, a liście optymalnie wybarwiają się jesienią. Podłoże powinno być przede wszystkim przepuszczalne, żyzne i umiarkowanie wilgotne, choć gatunek ten bez problemu toleruje także okresowe susze oraz piaszczyste, mniej zasobne gleby. W odróżnieniu od wielu wymagających drzew ozdobnych, brzoza himalajska wykazuje całkowitą obojętność wobec odczynu podłoża - doskonale rośnie zarówno w ziemi lekko kwaśnej, jak i zasadowej, oraz cechuje się absolutną mrozoodpornością w naszym klimacie. W końcu wywodzi się z rodzaju, skąd pionierskie drzewa.
Zabiegi pielęgnacyjne wokół brzozy himalajskiej są niewielkie, ponieważ drzewo to jest niezwykle samowystarczalne i odporne. Najważniejszą kwestią jest kontrolowane cięcie, które należy wykonywać wyłącznie w odpowiednim terminie. Brzozy charakteryzują się
_wynik.jpg) |
Betula utilis - Brzoza pożyteczna, b. himalajska - Himalayaberk 'Doorenbos' (X) |
bardzo intensywnym parciem korzeniowym, co oznacza, że przycięte wczesną wiosną 'płaczą', tracąc ogromne ilości soków i osłabiając swoją odporność. Ewentualne cięcie korygujące pokrój lub usuwanie suchych gałęzi należy przeprowadzać wyłącznie latem (od czerwca do sierpnia) lub późną zimą, gdy soki jeszcze nie krążą w tkankach. Młode okazy po posadzeniu wymagają regularnego podlewania, zanim ich system korzeniowy w pełni się rozbuduje i uniezależni od warunków pogodowych. Warto również ściółkować podłoże wokół pnia kompostem lub korą, co zatrzyma wilgoć w glebie i ograniczy rozwój chwastów. Starsze drzewa wykazują już pełną samowystarczalność, nie wymagając systematycznego nawożenia ani nawadniania, poza okresami letnich upałów. Dodatkowym, czysto estetycznym zabiegiem u odmian takich jak 'Doorenbos' jest delikatne przemywanie pnia wodą raz na kilka lat, aby zmyć nalot z glonów i odsłonić nieskazitelną, kredową biel kory.
Rozmnażanie brzozy pożytecznej w warunkach amatorskich jest zadaniem stosunkowo trudnym, ponieważ czyste odmiany kultywarowe nie powtarzają cech matecznych z nasion. Pozyskiwanie nowych roślin poprzez wysiew zebranych jesienią bazi pozwala na rozmnożenie jedynie dzikiego gatunku botanicznego, a uzyskane siewki mogą bardzo różnić się tempem wzrostu i odcieniem kory. Ponadto nasiona brzóz wymagają kilkutygodniowej stratyfikacji, czyli kilkutygodniowego schłodzenia w wilgotnym podłożu w temperaturze bliskiej zera stopni, aby w ogóle mogły wykiełkować.
_wynik.jpg) |
Betula utilis - Brzoza pożyteczna, b. himalajska - Himalayaberk 'Doorenbos' Linowe nasadzenia pojemnikowe/Architektoniczne nasadzenia strukturalne Trendy w ogrodnictwie. Uprawa drzew w donicach ( foto ) (X) |
Brzoza pożyteczna w odmianach kompaktowych, takich jak 'Doorenbos' czy 'Silver Shadow', bywa coraz częściej eksponowana w dużych, nowoczesnych pojemnikach na tarasach, patio oraz w wielkomiejskiej przestrzeni. Takie architektoniczne nasadzenia miejskie stanowią nieoczywiste rozwiązanie urbanistyczne wszędzie tam, gdzie podziemna infrastruktura uniemożliwia tradycyjne nasadzenia w gruncie. Trzeba jednak pamiętać, że uprawa tego gatunku w donicach ma charakter przejściowy i jest rozwiązaniem wyłącznie tymczasowym lub wymagającym niezwykle restrykcyjnej, systematycznej pielęgnacji. Głównym ograniczeniem w takiej uprawie jest specyfika systemu korzeniowego brzóz, który charakteryzuje się wyjątkowo dynamicznym i silnym przyrostem. Z tego powodu pojemnik przeznaczony dla pojedynczego drzewa musi być ogromny, o minimalnej pojemności 500 litrów, a przy tym bardzo stabilny i ciężki, co zapobiega przewróceniu całej konstrukcji przez silne porywy wiatru. Nawet w tak wielkiej donicy drzewo nigdy nie osiągnie swoich naturalnych, docelowych rozmiarów. Z powodu postępującego braku miejsca na rozwój korzeni, po upływie maksymalnie pięciu do siedmiu lat roślina zacznie nieuchronnie marnieć, co wymusza
_wynik.jpg) |
Betula utilis - Brzoza pożyteczna, b. himalajska - Himalayaberk 'Doorenbos' Specjalna konstrukcja odpływowa pozwala na swobodny odpływ deszczówki/nadwyżek wody z podlewania prosto do kanalizacji deszczowej Trendy w ogrodnictwie. Uprawa drzew w donicach ( foto ) (X) |
jej bezwzględne przesadzenie do gruntu w ogrodzie. Dodatkowo, brzoza pożyteczna prowadzona w pojemniku całkowicie traci swoją naturalną, wysoką odporność na skrajne czynniki atmosferyczne, takie jak susza i mróz. Ograniczona objętość podłoża niesie za sobą podwyższone wymagania pielęgnacyjne, zmuszając do regularnego, w czasie letnich upałów wręcz codziennego podlewania, ponieważ przesuszenie bryły korzeniowej natychmiast prowadzi do zrzucenia liści. Równie krytycznym momentem jest zima, kiedy to donica musi zostać bardzo solidnie zabezpieczona i ocieplona za pomocą styropianu lub wełny mineralnej. Bez tej sztucznej izolacji mróz doprowadzi do nieodwracalnego przemarznięcia i zamarcia systemu korzeniowego.
Uprawa brzóz w donicach wymaga sporego nakładu pracy, precyzyjnej pielęgnacji oraz kosztownych zabezpieczeń inżynieryjnych. Niemniej jednak możliwość podziwiania tak monumentalnych, rzeźbiarskich nasadzeń w nowoczesnej miejskiej przestrzeni jest niezwykle interesującym i inspirującym doświadczeniem wizualnym. Widok śnieżnobiałych pni i złocistych jesiennych listnych przebarwień - wyrastających wprost z geometrycznych pojemników na tle szklanych biurowców udowadnia, że nowoczesna architektura odkryje przed nami jeszcze niejedno 'oblicze'.
Betula - Brzoza (gatunki) - Berk (soorten) ( foto )
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz