Vademecum Interesting Plants: Lepismium cruciforme

Lepismium cruciforme, to kolejna interesująca strukturalna roślina należąca do rodziny kaktusowatych (Cactaceae). W stanie dzikim gatunek ten pochodzi z tropikalnych i subtropikalnych lasów deszczowych Ameryki Południowej, gdzie jego najbogatsze naturalne stanowiska rozciągają się od wschodniej Brazylii, przez Paragwaj, aż po północno-wschodnią Argentynę. W swoim rodzimym biotopie porasta omszałe konary najwyższych partii drzew oraz szczeliny skalne, bytując tam jako epifit lub rzadziej litofit. Choć z punktu widzenia systematyki jest to autentyczny kaktus, ewolucyjnie przystosował się do wilgotnego, cienistego mikroklimatu lasu tropikalnego.

Lepismium cruciforme.eng

Lepismium cruciforme - Lepismium (soort)

Magazynuje wodę w mocno zmodyfikowanych, 'mięsistych' łodygach, które charakteryzują się unikalną, rzeźbiarską budową - pędy są zazwyczaj trój- lub czterokanciaste w przekroju (stąd nazwa cruciforme, oznaczająca 'krzyżowy' kształt) i posiadają głębokie nacięcia wzdłuż krawędzi, z których wyrastają pęczki białych, wełnistych włosków.

Pokrój tej rośliny jest zwieszający, dynamiczny i kaskadowy, co nadaje jej awangardowy 'sznyt' wizualny. W optymalnych warunkach całorocznej uprawy doniczkowej w mieszkaniu, jej pędy osiągają długość od 60 do nawet 100 centymetrów. Początkowo młode przyrosty rozwijają się lekko wzniesione, jednak z czasem, pod wpływem własnego ciężaru, zaczynają się przewieszać i formować gęste, architektoniczne girlandy. Pod wpływem rozproszonego światła dziennego,

pierwotnie zielone łodygi potrafią malowniczo i głęboko przebarwiać się na marginesach na odcienie purpury, bordo i miedzi, podnosząc wartość zdobniczą całego egzemplarza.

Ze względu na swoje egzotyczne pochodzenie, roślina ta wykazuje całkowity brak mrozoodporności. W surowym klimacie Europy Środkowej gatunek ten nie przetrwałby warunków zimowych, dlatego przeznaczony jest wyłącznie do uprawy pod dachem jako roślina pokojowa. Z uwagi na wiszący, kaskadowy charakter wzrostu, Lepismium cruciforme prezentuje się najładniej i najbardziej ergonomicznie w podwieszonych pojemnikach, nowoczesnych makramach lub stojąc na wysokiej półce, bądź regale. Taka przemyślana ekspozycja pozwala pędom swobodnie opadać

Lepismium cruciforme - Lepismium (soort)

'Red Coral'

bez ryzyka mechanicznego uszkodzenia ich kruchych krawędzi, co mogłoby mieć miejsce na tradycyjnym, wąskim parapecie okiennym.

Właściwy dobór podłoża oraz przemyślana gospodarka wodna decydują o zdrowym rozwoju systemu korzeniowego. Jako kaktus leśny, roślina ta wymaga podłoża lekkiego, przepuszczalnego, próchnicznego, o lekko kwaśnym odczynie pH. Dobrze sprawdza się uniwersalna ziemia dla kaktusów wymieszana w proporcji 1:1 z materiałem rozluźniającym, takim jak perlit, gruboziarnisty piasek lub drobne kulki keramzytowe, z obowiązkową warstwą drenażu z tegoż materiału na dnie. Wilgotność podłoża powinna być utrzymywana na stałym, ale umiarkowanym poziomie. Ziemię podlewa się regularnie niewielką ilością miękkiej wody, dopiero gdy wierzchnia warstwa substratu wyraźnie przeschnie. Ważnym zabiegiem pielęgnacyjnym jest przesadzanie rośliny raz w roku, najlepiej wiosną, do świeżej, niewyjałowionej mieszanki, która dostarczy korzeniom nowych substancji odżywczych. Nowy pojemnik powinien być dobrany bardzo ostrożnie - stosuje się albo ten sam, dokładnie umytą, albo doniczkę maksymalnie o numer większą, ponieważ lepismium najlepiej rośnie w 'dopasowanej' przestrzeni - 'idzie w pędy, a nie w rozrastanie bryły korzeniowej'.

Rozmnażanie tego gatunku jest nieskomplikowane i przeprowadza się je w sposób wegetatywny poprzez sadzonki pędowe, co najlepiej zaplanować wiosną lub wczesnym latem. W tym celu ostrym, zdezynfekowanym narzędziem odcina się kilkuczłonowe, zdrowe fragmenty pędów w miejscu ich naturalnego zwężenia. Pobrane sadzonki odkłada się na dwa lub trzy dni

Lepismium cruciforme - Lepismium (soort)

'Red Coral'

w suche, zacienione miejsce, aby rana po cięciu mogła w pełni zaschnąć i wytworzyć twardą tkankę przybyszową (kalus). Po tym czasie fragmenty umieszcza się pionowo w lekko wilgotnym, piaszczystym podłożu lub bezpośrednio w mieszance perlitu i torfu, zapewniając stałą temperaturę powyżej 20°C oraz rozproszone światło. Młode rośliny ukorzeniają się w ciągu kilku tygodni, po czym zaczynają wypuszczać nowe przyrosty. Warto dodać, że starsze dobrze ugruntowane egzemplarze nie wymagają w okresie jesiennym oraz zimowym utrzymywania wysokich temperatur powyżej 20°C. Rośliny te doskonale poradzą sobie w chłodniejszych pomieszczeniach, gdzie temperatura oscyluje w granicach 16°C. Taki przejściowy spadek temperatury w okresie spoczynku jest wręcz naturalny dla kaktusów epifitycznych i stymuluje je do obfitszego wiązania pąków kwiatowych. Kluczowym warunkiem bezpiecznego zimowania jest jednak zapewnienie stabilnych warunków termicznych - w otoczeniu rośliny nie może dochodzić do gwałtownych skoków temperatur, bez narażenia na przeciągi, które mogłyby wywołać szok fizjologiczny i doprowadzić do masowego zrzucania pędów.

Przy optymalnych warunkach uprawy, w warunkach domowych kwitnienie przypada najczęściej na okres wiosenny lub wczesnoletni, zazwyczaj od marca do czerwca. Wzdłuż kanciastych krawędzi pędów, bezpośrednio z zagłębień wypełnionych wełnistymi włoskami, wyrastają wtedy niezliczone, małe kwiaty. Przybierają one zazwyczaj pastelową, kremowobiałą, żółtawą lub delikatnie różową barwę. Po zakończeniu kwitnienia, w miejscu kwiatów wykształcają się małe, kuliste jagody o purpurowo-czerwonym zabarwieniu, które przez wiele kolejnych tygodni utrzymują się na pędach, podnosząc wartość zdobniczą całego egzemplarza.