Leksykon roślinnych włókien i tkanin (od A do Z)

                                          Historia ludzkiej cywilizacji jest nierozerwalnie spleciona z historią roślin. Zanim nauczyliśmy się tworzyć syntetyczne polimery, nasza 'druga skóra' - ubrania, żagle, liny czy pościel - rodziła się na polach, bagnach i w koronach drzew. Od tysiącleci rośliny dostarczają nam włókien, które nie tylko chronią nas przed chłodem i pozwalają podróżować przez oceany, ale również dają nam 

Rośliny i ludzie

 Leksykon roślinnych włókien i tkanin (od A do Z)

 

unikalną możliwość wyrażenia własnego, indywidualnego stylu. Współczesna, autentyczna relacja człowieka z roślinami i z modą. W tym leksykonie przyglądamy się zielonym bohaterom, którzy od zarania dziejów współtworzą świat rzemiosła i estetyki. Niektóre z tych roślin, jak len i bawełna, towarzyszą nam od tysiącleci, inne - jak eukaliptus, buk, ananas - rewolucjonizują nowoczesny przemysł tekstylny

Valeriana phu - Kozłek wielki - Valeriaan (soort)

                                            Kozłek wielki, to okazała, długowieczna bylina należąca do rodziny przewiertniowatych (Caprifoliaceae), która w stanie dzikim pochodzi z górskich i podgórskich regionów Azji Mniejszej oraz Kaukazu, skąd w dawnych wiekach została sprowadzona do Europy jako ceniona roślina 'klasztorna' i ogrodowa. Na terenie Polski gatunek ten nie występuje w naturze jako element rodzimej flory, dlatego w naszym kraju spotykany jest wyłącznie w uprawie, jako ozdobna roślina celowo wprowadzana na rabaty w przydomowych ogrodach oraz w kolekcjach botanicznych.

                                                                  Golden spikenard.eng

Valeriana - Kozłek, waleriana- Valeriaan

Valeriana phu - Kozłek wielki - Valeriaan (soort)

                                               Morfologia tego gatunku odznacza się wzniesionym, strzelistym, lecz stosunkowo zwartym pokrojem. Z grubego, silnie rozgałęzionego podziemnego kłącza wyrasta gęsta rozeta niepodzielonych, podłużnie jajowatych liści odziomkowych, które u popularnej odmiany 'Aurea' przybierają wiosną dekoracyjny, złocistożółty odcień, zieleniejący w trakcie lata. Ponad kępą liści wznoszą się sztywne, gładkie, puste w środku pędy kwiatostanowe, osiągające docelowo od 1 do nawet 1,5 metra wysokości przy szerokości kępy wynoszącej około 50 do 70 centymetrów. Kwitnienie rozpoczyna się

Euphorbia fulgens - Wilczomlecz lśniący, (w. szkarłatny) - Wolfsmelk (soort)

                                           Euphorbia fulgens, znana jako wilczomlecz lśniący, albo (wilczomlecz szkarłatny), to jedna z najbardziej wdzięcznych i eleganckich przedstawicielek swojej licznego rodzaju wilczomlecz, wnosząca do wnętrz intensywną dawkę koloru w najchłodniejszych miesiącach roku. Roślina ta wywodzi się z gorących i suchych rejonów Meksyku, co w dużej mierze determinuje jej specyficzne wymagania uprawowe. W swojej ojczyźnie jest wiecznie zielonym krzewem, który w optymalnych warunkach osiąga znaczne rozmiary -  do 1.5 metra wysokości, gdzie łukowato wygięte pędy osiągają do 1.1. Jednak w uprawie domowej, po zakończeniu kwitnienia, wskazane jest rok rocznie 

                                                                          The scarlet plume.eng

Euphorbia fulgens - Wilczomlecz lśniący - Wolfsmelk (soort)

'Queen of Orange' / 'Orange Queen'

skracanie wszystkich pędów o ich 1/2 długości, więc bez 'gabarytów', a  zachwyt przede wszystkim nad kaskadowym pokrojem. Jej długie i łukowato wygięte pędy nadają roślinie lekkości, sprawiając, że idealnie prezentuje się w wysokich naczyniach, z których może swobodnie przewieszać się. 

                                                 Mimo swojej niezwykłej urody, wilczomlecz lśniący jest obecnie rośliną rzadko spotykaną w masowej sprzedaży doniczkowej, co nadaje mu status kolekcjonerskiego rarytasu. Zupełnie inaczej sytuacja wygląda w świecie florystyki, gdzie od kilku sezonów gatunek ten przeżywa prawdziwy renesans. Dzięki swojej trwałości barwnych podsadek i unikalnej formie, stał się

Valeriana officinalis - Kozłek lekarski - Echte valeriaan

                                             Kozłek lekarski, wielofunkcyjna bylina krótkowieczna - zdobi, jej materiał stosowany jest w ziołolecznictwie. W przypadku gatunku zbiorowego, jakim jest kozłek lekarski, precyzyjna identyfikacja podgatunku (taksonu) wymaga dodatkowych, mikroskopijnych detali, takich jak : 1. Budowa kwiatów (szczególnie długość rurki korony i proporcje pręcików). 2. Wygląd owoców i nasion (obecność lub brak specyficznego owłosienia na niełupkach.). 3. Liczba chromosomów (część podgatunków 

                                                              Valerian.eng

Valeriana officinalis - Kozłek lekarski - Echte valeriaan

różni się wyłącznie stopniem ploidalności. Tak więc, identyfikacja na poziomie gatunku zbiorowego - czyli Valeriana officinalis - jest w pełni poprawna i botanicznie rzetelna.

                                                 Morfologia kozłka lekarskiego odznacza się wyrazistą, wielopoziomową strukturą, która dynamicznie zmienia się w kolejnych cyklach wegetacyjnych. W pierwszym roku uprawy z podziemnego, krótkiego kłącza wyrasta wyłącznie przyziemna, gęsta rozeta liści odziomkowych, które są pierzastosieczne i składają się z ząbkowanych, lancetowatych odcinków o głębokiej, ciemnozielonej

Najpopularniejsze rośliny doniczkowe, które kwitną jesienią

                                               Najpopularniejsze rośliny doniczkowe, które kwitną jesienią w mieszkaniu. Natura to zbiór płynnych procesów, w których wegetacja rzadko poddaje się sztywnym ramom kalendarzowym, dlatego nie da się jednoznacznie wyznaczyć granicznej daty początku i końca kwitnienia poszczególnych gatunków. W prezentowanym spisie ujęte zostały rośliny doniczkowe, które kwietnie królują pod dachem przez całą jesień, bądź też rozwijają pąki na przełomie pór roku - łącząc schyłek lata z jesienią lub stając się pomostem między jesienią a nadchodzącą zimą. 

Najpopularniejsze rośliny doniczkowe, które kwitną jesienią 

Phalaenopsis - Falenopsis, ćmówka ( foto )

Spis aktualnie liczy 44 rośliny i na bieżąco jest uzupełniany. Liczba zebranych pozycji mogła być mniejsza lub większa, jednak moja uwaga została skupiona na gatunkach ogólnie dostępnych w handlu, które (przy odpowiedniej pielęgnacji) obficie kwitną i wprowadzają w przestrzenie mieszkalne/ restauracyjne/biurowe wyrazisty koloryt i piękno, których w drugiej połowie jesieni często zdecydowanie brakuje za sprawą szarug i zbyt 'krótkich' dni.

                                             Obok licznych przedstawicieli rodziny storczykowatych i bromeliowatych, a także celowo sterowanej i sadzonej w odpowiednim czasie zwartnicy (potocznie nazywanej 'amarylisem'), prowadzonej tak, aby jej pąki otwierały się późną jesienią oraz w okresie świątecznym; wyróżnia się tu grupa roślin, którym z jesienną aurą jest wybitnie po drodze. W ich przypadku skracający się dzień

Cotyledon tomentosa - Kotyledon kutnerowaty, (niedźwiedzia łapka)

                                               Kotyledon kutnerowaty, (niedźwiedzia łapka), to pełen uroku wysoce strukturalny sukulent należący do rodziny gruboszowatych, który w strefie klimatu umiarkowanego jest prowadzony wyłącznie jako całoroczna roślina doniczkowa w mieszkaniu. Swoją niezwykle chwytliwą, potoczną nazwę (niedźwiedzia łapka) zawdzięcza unikalnej budowie morfologicznej liści, które są 'pulchne' jajowate, gęsto pokryte miękkim, aksamitnym kutnerem i zakończone na wierzchołkach 

                                                                   The bear's paw.eng

Cotyledon tomentosa - Kotyledon kutnerowaty, (niedźwiedzia łapka) - Berenpootje

ząbkowatymi wypustkami, które przy odpowiednim doświetleniu przebarwiają się na ciemnoczerwony lub purpurowy kolor, do złudzenia przypominając pazurki misia. 

                                               W stanie dzikim gatunek ten pochodzi z suchych i kamienistych regionów Prowincji Przylądkowej w Afryce Południowej, gdzie zasiedla kwarcytowe zbocza i świetliste zarośla, wykazując doskonałe przystosowanie do surowych warunków okresowej suszy. Na swoich rodzimych terenach ten niszowy sukulent kwitnie obficie, wykształcając wzniesione, sztywne pędy kwiatostanowe o długości do 20 do 30 centymetrów, na szczytach których rozwijają się dzwoneczkowate, zwisające kwiaty o nasyconej, pomarańczowo-czerwonej lub żółtawej barwie. Co pozytywne dla domowych kolekcji, przy zapewnieniu optymalnych warunków uprawy kotyledon kutnerowaty jak najbardziej zakwitnie

Euonymus phellomanus - Trzmielina korkowa - Kardinaalsmuts

                                                  Trzmielina korkowa, to wysoce strukturalny krzew liściasty należący do rodziny dławiszowatych (Celastraceae), który stanowi bardzo interesującą pozycję w świecie azjatyckiej flory wprowadzanej do przydomowych ogrodów i kompleksów zieleni miejskiej. W stanie dzikim gatunek ten pochodzi z górzystych i lesistych regionów Chin, ze szczególnym uwzględnieniem dolin rzecznych oraz świetlistych zarośli. W swoim naturalnym środowisku zasiedla leśne polany

                                                                      Corky spindle.eng 

Euonymus phellomanus - Trzmielina korkowa - Kardinaalsmuts

 (XI)

oraz kamieniste zbocza, gdzie wykazuje dobre przystosowanie do zmiennych warunków atmosferycznych umiarkowanej strefy klimatycznej. Ze względu na swoje pochodzenie cechuje się pełną mrozoodpornością na terenie całej Europy Środkowej, dobrze znosząc surowe, bezśnieżne zimy, co czyni go u nas gatunkiem stabilnym, długowiecznym i bezpiecznym w uprawie. 

                                               Morfologia tego gatunku odznacza się rzeźbiarską, architektoniczną formą. Rośliny te wykształcają wzniesiony, szeroko-krzaczasty i luźny pokrój, z mocno rozgałęzionymi pędami, które z wiekiem mogą przybierać postać malowniczego niewielkiego drzewka o wielu pniach. W profesjonalnej sprzedaży szkółkarskiej gatunek ten oferowany jest zazwyczaj w formie