Vademecum Interesting Plants: Jesienna uprawa warzyw poplonowych w szklarni i w tunelu foliowym

Jesienna uprawa warzyw poplonowych w szklarni i w tunelu foliowym. Które warzywa, jakie zabiegi pielęgnacyjne? To wysoce efektywny sposób na maksymalne wydłużenie sezonu wegetacyjnego oraz optymalne zagospodarowanie zamkniętych struktur ogrodowych po zbiorze plonu głównego. Ta grupa roślin jadalnych o dość krótkim okresie wegetacji wstępuje na scenę ogrodniczą bezpośrednio po likwidacji upraw pomidorów, ogórków czy papryki. W czasie wrześniowych nasadzeń pod osłonami dominują trzy główne grupy: wysoce odżywcze warzywa liściowe,

Jesień. Prace ogrodowe

Uprawa warzyw poplonowych w szklarni i tunelu foliowym

Zdjęcie zostało pobrane i udostępnione ze strony ( foto )

odporne na chłody gatunki kapustne oraz wyjątkowo 'łatwe i szybkie' w uprawie warzywa, których dobór gatunkowy daje z uprawy smaczną część podziemną (rzodkiewka), albo nieoceniony materiał na botwinkę. (Jakie, poniżej).

Główną wartością użytkową warzyw poplonowych jest stały dostęp do świeżych, chrupkich i pełnych witamin nowalijek dla wszystkich domowników, roślin zbieranych sukcesywnie aż do pierwszych tygodni zimy, co przy niedużych nakładach pracy również wpływa na pomniejszenie codziennych wydatków na zdrową żywność.

Wprowadzenie poplonów jadalnych niesie za sobą również fundamentalne korzyści dla podłoża w przydomowej szklarni lub w 'foliaku', zapobiegając wyjałowieniu, erozji oraz naturalnemu zachwaszczeniu w okresie jesienno-zimowym. Przed bezpośrednim zagospodarowaniem

stanowiska podłoże powinno zostać dokładnie oczyszczone z resztek organicznych i odchwaszczone, a następnie strukturalnie użyźnione grubą warstwą dojrzałego kompostu, który dostarcza łatwo przyswajalnych składników pokarmowych oraz długofalowo poprawia właściwości sorpcyjne gleby przed kolejnym sezonem.Nie ma kompostu, więc ostatecznie można zastosować dawkę startową mineralnego nawozu wieloskładnikowego (w ilości od 0,5 do 0,7 kg na 10 m²),

Jesień. Prace ogrodowe

Uprawa warzyw poplonowych w szklarni i w tunelu foliowym

'co nieco' wzbogaconego w azot, co gwarantuje wyrównane wschody nasion i zapewnia właściwą energię wzrostu młodej rozsady w pierwszej, kluczowej fazie rozwoju.

W strukturze jesiennych upraw poplonowych pod osłonami kluczową pozycję zajmują warzywa liściowe, wśród których do wrześniowego siewu lub wysadzania z rozsady doskonale nadają się różnorodne odmiany sałaty (listkowa, krucha, masłowa oraz rzymska), cykoria sałatowa, a także wyrazista w smaku endywia, oraz rukiew wodna. Regularne spożywanie tych świeżych nowalijek dostarcza organizmowi potężnej dawki witamin C, K i z grupy B oraz cennych antyoksydantów, które naturalnie wzmacniają odporność immunologiczną domowników przed sezonem zimowym. Dodatkowo wysoka zawartość błonnika i soli mineralnych w tych liściach skutecznie wspiera procesy trawienne oraz wspomaga oczyszczanie organizmu z toksyn.

W drugiej grupie poplonowej kluczowe miejsce zajmują gatunki kapustne, reprezentowane we wrześniowych nasadzeniach z rozsady przez brokuł, kalarepę, kapustę pekińską, rzepę oraz azjatyckie nowalijki, takie jak kapusta chińska i japońska (mizuna). Warto tu dopisać również gorczycę sarepską, uprawianą na młode liście o pikantnym smaku. Regularne spożywanie tych warzyw dostarcza organizmowi dawek glukozynolanów oraz witaminy C, które wykazują działanie przeciwnowotworowe i antyoksydancyjne. Dodatkowo wysoka zawartość wapnia, żelaza oraz kwasu foliowego skutecznie wspiera układ krwionośny i wzmacnia strukturę kości w okresie jesiennym.

Allium schoenoprasum - Czosnek szczypiorek, szczypiorek - Bieslook ( foto )

W trzeciej grupie jesiennych poplonów królują warzywa 'obowiązkowe, łatwe i szybkie' w uprawie, do których zaliczamy: rzodkiewkę, roszponkę, rukolę, pieprzycę siewną (rzeżuszkę), szpinak, koper ogrodowy, pietruszka naciowa oraz szczypiorek. Kompozycja tych intensywnie przyrastających nowalijek dostarcza organizmowi potężnego zastrzyku naturalnej witaminy C, żelaza oraz olejków eterycznych o silnym działaniu antybakteryjnym i przeciwwirusowym. Dodatkowo wysoka zawartość kwasu foliowego oraz chlorofilu w młodych listkach skutecznie 'oczyszcza krew', stymuluje metabolizm i widocznie poprawia witalność w ponure, jesienne dni.

Zabiegi pielęgnacyjne w jesiennej uprawie warzyw poplonowych pod osłonami determinują tempo przyrostu zielonej masy oraz jakość uzyskiwanych plonów w warunkach skracającego się dnia. Kluczowym elementem opieki są regularne, lecz wyważone dostawy wody, dostosowane do panującej temperatury, ponieważ podłoże w szklarni i tunelu nie może drastycznie przesychać, ani być długotrwale zalewane. Równie ważne jest systematyczne odchwaszczanie, które eliminuje konkurencję o światło i składniki odżywcze w gęstych rzędach siewnych nowalijek. Uzupełnieniem tych 'działań roboczych' jest stałe monitorowanie wilgotności powietrza

Anethum graveolens - Koper ogrodowy - Dille ( foto )

oraz regularne wietrzenie zamkniętych konstrukcji w cieplejsze, słoneczne jesienne dni, co zapobiega kondensacji pary wodnej i ogranicza ryzyko rozwoju chorób grzybowych, takich jak szara pleśń. Z uwagi na specyfikę krótkiego dnia, konieczne staje się również dbanie o maksymalny dostęp światła poprzez utrzymywanie w czystości szyb szklarni lub folii. W przypadku wystąpienia gwałtownych, wczesnozimowych przymrozków, zbierane sukcesywnie warzywa warto dodatkowo profilaktycznie okryć wewnątrz 'foliaka' warstwą białej agrowłókniny, co skutecznie podtrzyma wegetację mrozoodpornych odmian szpinaku czy roszponki.

Postępowanie po zakończeniu jesiennych zbiorów i na początku zimy sprowadza się do wykonania jedynie powierzchownych zabiegów porządkowych, pozostawiając gruntowną pielęgnację na okres wczesnowiosenny. Na początku zimy, po zebraniu ostatnich mrozoodpornych rozet szpinaku czy roszponki, podłoże w szklarni i tunelu należy oczyścić ogólnie, usuwając jedynie resztki nadziemnych części roślin jadalnych oraz ewentualne większe chwasty, które mogłyby stać się zimowym schronieniem dla patogenów grzybowych. Absolutnie nie należy w tym czasie przekopywać, ani głęboko spulchniać gleby, gdyż naturalna struktura podłoża powinna pozostać nienaruszona przez okres zimowego spoczynku.