Vademecum Interesting Plants: Brassica oleracea var. italica - Brokuł, kapusta szparagowa

Brokuł, kapusta szparagowa, z charakterystycznymi zielonymi różyczkami, to tylko jedna z odmian. Inne nie tworzą zwartej główki, a ich różyczki osadzone są wzdłuż łodygi. Liczba podgatunków tych warzyw obejmuje kilkanaście odmian, różniących się od siebie często kolorystyką, od zielono-różowej do ciemnozielonej. Różyczki najprościej sprawę ujmując, to nierozkwitnięte pąki kwiatów.

Broccoli.eng

Brassica oleracea var. italica - Brokuł, kapusta szparagowa - Broccoli

Pierwsze informacje o brokule pochodzą z 1560 roku,czyli to 'stare warzywo'. Już w tamtych czasach były doceniane jego wartości odżywcze. Kaempferol z grupy flawonoidów, działa przeciwzapalnie i zapobiega występowaniu alergii; zeaksantyna i luteina, poprawiające wzrok; glukorafanina, która w trakcie procesu

trawienia przekształca się w inny związek chemiczny, wspomagający regenerację skóry oraz antyoksydanty zwalczające wolne rodniki .Brokuły zawierają także witaminy A,C i K, oraz potas, wapń. Właściwości lecznicze, brokuły zawdzięczają glukozynolanom, dzięki którym znacznie zmniejsza ryzyko wystąpienia szczególnie groźnych nowotworów: prostaty, jelita grubego, piersi, skóry oraz płuc.

Oczywiście najwięcej wartości można z brokułów pozyskać, gdy spożywane na surowo. Niewielu jednak 'amatorów' takiego smakowania, dlatego w tej sytuacji, dobrym rozwiązaniem mogą się okazać zielone koktajle. Po obróbce termicznej (pieczeniu, gotowaniu, smażeniu), część z tego witaminowego dobra przepadnie, ale ta pozostała, nadal będzie miała bardzo korzystny na nas wpływ. Z półki w warzywniaku do koszyka, to jedna z dróg w zaopatrywanie się w to smaczne warzywo. Dysponując nawet niewielkim ogrodem warzywnym, można przecież uprawiać je samodzielnie. Niektóre osoby

Brassica oleracea var. italica - Brokuł, kapusta szparagowa - Broccoli

Zdjęcie wykonał i udostępnił do publikacji Tamas Fulop

mogą być niepocieszone, że różyczki w czasie zbiorów są dużo mniejsze, niż te kupowane w sklepie - w tym przypadku, nie rozmiar ma znaczenie, a witaminowe bogactwo.
Brokuł gotowany w mleku, przygotowany na parze, zapiekany w sosie śmietanowym, z makaronem, czy wykorzystany na zupę krem (pyszna, gdzie z dodatkiem pieczonej papryki). W temacie jego uprawy, jest o tyle dobrze, że można rozpocząć jego jednoroczna przygodę pod koniec zimy, wczesną i późną wiosną. Wtedy wydłużamy porę zbiorów aż do końca października. Od lutego do końca kwietnia, wysiew do pojemników (w szklarni, w chłodnym jasnym pomieszczeniu), gdzie rozsady trafiają do gruntu w drugiej połowie maja. albo i na początku tego miesiąca, ale wtedy trzeba być przygotowanym na nocne okrywanie agrowłókniną chroniącą przed przymrozkami. Na zbiór późno jesienny, wysiew robimy już bezpośrednio do gruntu pod koniec maja (rozstawa 50cm x 50 cm). Lepiej sadzić szybciej niż za późno. Roślina wówczas wytworzy prawidłowo korzenie, masę liściową i co dla nas bardzo ważne, okazalsze różyczki.

Miejsce słoneczne, ale nie dla wystawy południowej; podłoże przepuszczalne próchniczne o stałym średnim stopniu wilgotności. Słaby mało zasobne, należy dodatkowo nawozić.

Brassica oleracea var. italica - Brokuł, kapusta szparagowa - Broccoli

Robimy to jesienią przekompostowanym krowiakiem, (kompostem, humusem); dobrym przedplonem dla tego gatunku będą rośliny strączkowe, jak i jakieś warzywo z rodzaju czosnek. Jak to w warzywniaku z innymi, taki i co do brokułu - regularne odchwaszczanie, zasilanie nawozami do warzyw, albo naturalnymi 'dokarmiaczami'. Bardzo ważne jest utrzymanie odpowiedniego stopnia wilgotności podłoża. Także, w czasie upałów, dodatkowe dostawy wody rano, albo pod wieczór. Amatorów na delikatny smak brokuła jest więcej, nie tylko my - i to jeszcze wtedy, gdy rośliny w ziemi. Także, aby się ustrzec je przed mszycami, śmietkami, larwami i innymi nieproszonymi gośćmi, warto spryskiwać regularnie co dwa, trzy tygodnie mieszanką wody z odrobiną octu i kilkoma kroplami płynu do mycia naczyń. Sprawdzi się też oprysk z drożdży, (o którym więcej informacji tutaj) , on poza ochroną przed szkodnikami, dostarczy roślinie moc witalną na osiągnięcie obfitszych rozmiarów. Posadzenie w pobliżu czosnku i aksamitek, to także 'stara' sprawdzona metoda.

Różyczki brokułu powinny być zwarte i w kolorze zielonym. Pożółkłe, na których rozkwitają maleńkie kwiatuszki, jaki te brązowiejące, nie nadają się do spożycia. Takie warzywo jest przejrzałe.

Co nie bez znaczenia, brokuł można uprawiać na kiełki. Jest zima, szaro i ponuro, a tutaj kiełki, które stają się autonomicznym źródłem świeżej biomasy. W tym wydaniu brokuł, to prawdziwa gwiazda prewencji zdrowotnej. Jest najbogatszym źródłem sulforafanu, związku wspomagającego mechanizmy detoksykacyjne organizmu. Kiełki w smaku delikatne, z ledwie wyczuwalną kapuścianą nutą.