czwartek, 9 kwietnia 2020

Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp

*
 
Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
  'Pieter Teyler'

                                              Tulipany ogrodowe, to zdecydowanie te rośliny, dzięki którym nasz wiosenny ogród nabierze kolorytu, energii i elegancji. Do dziś, w temacie skąd pochodzi rodzaj, trwają dyskusje (Sri Lanka, a może Turcja), wiadomo natomiast na pewno, że od setek lat największy  sukces handlowy, (komercyjny i bogactwo w różnorodność hybryd), osiągnęły Niderlandy. W dawnych czasach, kilka cebulek było warte tyle, co kamienica w bogatej amsterdamskiej dzielnicy; roślinne złoto, które spekulantów mogło uczynić najbogatszymi ludźmi.

                                                         Didier's tulip.eng
Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp

Aktualnie, poza serią limitowaną kultywarów dla zbiorów kolekcjonerskich, cebulki tulipanów są w ogólnie dostępnych cenach. Są tutaj zdjęcia ponad 80 odmian  - to dużo, mało? Obecnie uprawia się na świecie ponad piętnaście tysięcy kultywarów, także jest i będzie czym cieszyć oczy.
                                   Zanim o ich uprawie, kilka informacji o samych kwietnych pięknotkach.
Cebula, okryta suchą łuską, zwykle brunatną lub brązową. W zależności od odmiany, cebule mogą
być mniejsze, bądź większe. Prawidłowość taka, że im wysokość docelowa kwiatostanu wyższa, tym wiadomo, część podziemna bardziej okazała, kumulująca więcej substancji odżywczych. Liczmy się z wysokościami pomiędzy 20, a 80 centymetrów. Dzięki takiemu 'rozstrzałowi', możemy z grup tulipanów nie tylko tworzyć ich ogrodowe  kolorystyczne 'plamy', ale nasadzać w miejscach na przykład, za niższymi bylinami, albo jako któreś z pięter wiosennej 'cebulowej 'rabaty, (z narcyzami, szafirkami, z puszkinią, szachownicą itd.).
                                        Liście  skrętoległe, bezogonkowe, eliptyczno-lancetowate. Jest ich zazwyczaj 3–5, najniższy i największy wyrasta bezpośrednio z cebuli, pozostałe z dolnej części łodygi. Listki najczęściej są zielone, choć mogą być z jaśniejszą oblamówką, pasiaste, czy wybarwiające się dwukolorowe (na przykład, brązowo zielone, żółto zielone).
Kwiaty, duże, osadzone są pojedynczo w szczytowej części łodygi, w rozmaitych kolorach, od białych po żółte, czerwone do fioletu w różnych ich odcieniach. Kwiaty te mogą być jednobarwne, lub dwubarwne. Najczęściej okwiat niezróżnicowany, składa się z 6 dużych listków ułożonych w dwu okółkach. Wewnątrz okwiatu 6 dużych pręcików i 1 trzykomorowy słupek z trójdzielnym znamieniem. W sprzedaży są również dostępne odmiany o kwiatach dwubarwnych, z podwójną ilością płatków, o płatkach postrzępionych (poszarpanych). Zaobserwowano, iż kwiaty tulipanów otwierają się, gdy temperatura wzrasta powyżej 15°C, a zamykają się gdy spada poniżej 13°C. Niektóre kwiaty są bardzo wrażliwe na zmiany temperatury, u tulipana dostrzegalna reakcja zachodzi przy różnicy temperatur wynoszącej 0,5°C.
Kwiaty tulipanów mogą zdobić nie tylko w ogrodzie, nadają się do bukietów i przy specjalnej technice do pędzenia w domowych warunkach. W wazonie pędy mogą wydłużać się, warto więc je regularnie co trzy, cztery dni przycinać, aby utrzymała zwarty elegancki  pokrój.                   
                        

Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
 pola tulipanów w Nidelandach
                                                          Uprawa tulipanów, nie należy do szczególnie wymagających, pod warunkiem, że już od samego początku zajmiemy się nimi w odpowiedni sposób. Czyli odpowiednia 'miejscówka' dla cebulek. Nie mogą to być gleby zbite, zalewowe, czy przeciwnie, ze zbyt niskim stopniem wilgotności podłoża. Nie sprawdzi się również teren, który przez zimę będzie słabo
oświetlony światłem dziennym.  W tym temacie, warto wybierać taki plac, aby od jesieni do połowy wiosny, bez ograniczeń docierały tam promienie słoneczne, zaś czas po przekwitnięciu i ten, gdy/jeśli cebulki zostają w ziemi, był miejscem do którego dociera przefiltrowane światło.
Podłoże przepuszczalne, przynajmniej średnio żyzne, o stałym umiarkowanym stopniu wilgotności. Miejmy na uwadze, że ostatnie lata brak równowagi hydrologicznej, dlatego przy bezśnieżnej zimie, w
czasie upalnego lata, (gdy cebulki nie wykopane), nie zapominamy o dodatkowych dostawach wody - zimą podlewamy w bezmroźny dzień, w godzinach południowych, zaś latem rano, albo pod wieczór; woda zawsze powinna być w temperaturze zbliżonej do tej, jaka panuje w otoczeniu roślin.
Braki z wodą, więc dlaczego w niektórych miejscach cebulki zaczynają gnić, albo nie wydają kwiatów? Otóż, gdy podłoże jest zbite, późnojesienny deszcz nie przepływa swobodnie, zastaje, co doprowadza do zgnilizny tych podziemnych części. Także, słowo klucz w uprawie tulipanów - drenaż.
Na miesiąc przed posadzeniem cebulek, należy ziemię odchwaścić, przekopać i zasilić, (kompost, humus, bądź 'wolno działający' nawóz mineralny). Cebulkę sadzimy na głębokość x 2.5  jej wysokości; mniejsze cebula od cebuli 10 centymetrów, większe 15 centymetrów. Zasypujemy dołki, nie dociskamy, podlewamy. Na zakupionych opakowaniach powinny być informacje, do kiedy konkretną odmianę można wysadzać, (w zeszłym roku pod choinkę dostałam taką, którą wysadza się również w grudniu. Rośliny są już bogate w soczystą zieleń liści, teraz tylko czekać na 'tulusiowe' pączki na kwiaty. Wówczas dodam zdjęcie z opisem, że to odmiana 'późna' i 'działa'). 
                                                W części południowej i wschodnio północnej kraju, można na zimę obłożyć 'miejscówkę' z cebulkami gałązkami świerkowymi. Przypomnienie, bez kropli deszczu przez kilka tygodni - konewka w ruch.


Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
 'Charming beauty'
Pierwsze tulipany, którym spieszno do odkrycia swoich kwietnych wdzięków, mogą już zachwycać 
w drugiej połowie marca. Jednak to w kwietniu i na początku maja jest prawdziwe królowanie tych cebulowych. Po przekwitnięciu, rośliny nie prezentują się już tak interesująco, ale w żadnym wypadku przez pierwszych kilka tygodni nie usuwajmy zasychających liści. 'Ciachnijmy; nisko bezkwietny pęd, liście muszą pozostać, bo to dla cebuli jedyna droga, którą docierają promienie słoneczne, tak potrzebne w procesie magazynowania substancji odżywczych. 
Wykopuję cebule co dwa, trzy sezony - mają zapewnione optymalne warunki glebowe. Wówczas kilka tygodni po zakończeniu kwitnienia, usuwane są części nadziemne.
Można wykopywać rok rocznie, przełom czerwca i lipca.  Wówczas, oczyszczamy je i  rozdzielamy cebulki przybyszowe od matecznej; wszystkie powinny być jędrne, bez znamion chorobowych. Przez dobę pozostawiamy w suchym, cienistym miejscu do obsuszenia. Przechowujemy w suchym, zacienionym pomieszczeniu, gdzie optymalna do tego temperatura to 18 do 20°C. Mogą być w torbie papierowej obsypane trocinami, albo suchym piaskiem.
                                        Najlepszy czas na sadzenie cebulek, (po raz pierwszy, czy 'z powrotem'), to czas od połowy września do połowy października. Jednak, jak już zostało wspomniane, nowsze kultywary nie potrzebują, być może, tak wiele czasu jak tradycyjne, aby cieszyć oczy dużymi, bogatymi w intensywne kolory kwiatami. 
                                      Odmiany ogrodowe, również można prowadzić w uprawie pojemnikowej. Balkon, taras, podwórze - wszędzie tam może stanąć wypełniona tulipanowymi cebulkami donica. Pamiętajmy, pojemnik powinien być  z odpływem i z 'grubszego' tworzywa (dostosowany do warunków zimowych). Przy takiej technice uprawy, trzeba pamiętać o regularnym podlewaniu przez wszystkie pory roku. 


Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
  'Merel Delight'







Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp 






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
  'Flaming Parrot'






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
 'Heleen Valstar' ®





Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
 'Katie Melua' ®






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
 'Katie Melua' ® i 'Pieter Teyler'  ®






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
 'Praestans Tub Var.'






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
a'Negrita Double'






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
 Plac Dam, Amsterdam






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
 'Fedor Dobronravov' ®






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
 'Blueberry Ripple' ®





Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
 'Pieter Veerman' ®






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
 'Tauck'






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
  'Preludium Chopina'   Frederik Chopin (P 15)






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
 'Triumph'





 
Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
 Amsterdam, Nederland






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
 Keukenhof, Nederland






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp





Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp





Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
 'Crispion  Sweet'






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp







Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp







Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
 Keukenhof






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
 Keukenhof






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp







Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
 'Praestans Tub Var.'







Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp







Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp







Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp







Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp








Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp







Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp







Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp







Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp







Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp







Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp







Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp






Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp







Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
 ' Double Red Riding Hood'







Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp


 
 
Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp

 
 

Tulipa gesneriana - Tulipan ogrodowy - Tulp
 'Praestans Tub Var.''Akebono'

 
 

Pędzenie tulipanów w domu ( foto )


Przypisy:
Licencja: [CC-BY-SA 3.0 Deed] 
https://en.wikipedia.org/wiki/Tulipa_gesneriana
https://pl.wikipedia.org/wiki/Tulipan_ogrodowy
https://nl.wikipedia.org/wiki/Tulp

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz