Leycesteria formosa - Lejcesteria piękna - Fazantenbes

                                              Lejcesteria piękna, nazywana potocznie (bażancim krzewem), (bażancia jagoda),(babcinym kolczykiem) lub (himalajskim wiciokrzewem), to niezwykle oryginalny, rzadko spotykany w polskich ogrodach krzew liściasty o wybitnie egzotycznym wyglądzie. Jej naturalna ojczyzna rozciąga się wzdłuż wilgotnych, zalesionych obszarów Himalajów oraz w zachodnich i południowo-zachodnich Chinach. Roślina ta charakteryzuje się wzniesionym malowniczo rozgałęziającym się pokrojem, który tworzą unikalne, puste w środku, przypominające bambus pędy o sinozielonej lub wręcz niebieskawej barwie. 

                                                                  The pheasant berry.eng

Leycesteria formosa - Lejcesteria piękna - Fazantenbes

 'Purple Rain' 

 (VIII)

W optymalnych warunkach uprawy, po kilku latach od posadzenia, krzew ten osiąga docelową wysokość od półtora do dwóch metrów przy bardzo zbliżonej szerokości korony, zachowując przy tym lekkość i ażurową strukturę pokroju.

                                                    Kwitnienie lejcesterii jest atrakcyjne i, co niezwykle cenne, trwa nieprzerwanie przez bardzo długi czas. Rozpoczyna się na początku lata, zazwyczaj w czerwcu lub lipcu, i przeciąga się aż do pierwszych jesiennych chłodów w październiku. Krzew wykształca wtedy na szczytach pędów oraz w pachwinach liści długie, zwisające, kłosowate wiechy o długości dochodzącej do dziesięciu centymetrów. Składają się one z drobnych, rurkowatych, białych lub kremowych kwiatów, które otoczone są sztywnymi, dużymi, purpurowo-czerwonymi lub ciemnokarminowymi podkwiatkami. Kontrast między jasnym wnętrzem kwiatu a ciemną oprawą przyciąga wzrok,

po przekwitnięciu wiechy wypełniają kuliste jagody, które w miarę dojrzewania zmieniają barwę od błyszczącej zieleni przez bordo, aż po purpurową czerń. Dojrzałe, ciemnofioletowe są ogromnym przysmakiem dla ptaków, zwłaszcza dla bażantów, stąd jej angielska nazwa 'Pheasant Berry'. Co ciekawe, owoce mają unikalny, słodko-gorzki smak przypominający karmel lub palony cukier. Mimo że są ogromnym przysmakiem dla ptaków, dla człowieka jagody są niejadalne i mogą powodować silne dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Z tego powodu w ogrodzie należy traktować je wyłącznie jako element dekoracyjny oraz naturalną stołówkę dla skrzydlatych gości. Blaszki liściowe tego gatunku są duże, jajowate, 

Leycesteria formosa - Lejcesteria piękna - Fazantenbes

 'Purple Rain' 

 (VIII)

ostro zakończone i mają charakter sezonowy - jesienią nie przebarwiają się spektakularnie, opadają na zimę, odsłaniając zielone rurkowate pędy. 

                                                   Choć krzew ten uchodzi w naszym kraju za botaniczny rarytas, wykazuje on całkiem zadowalającą odporność na mróz i świetnie radzi sobie w cieplejszych rejonach Polski. Według klasyfikacji mrozoodporności lejcesteria piękna przypisana jest do strefy USDA 7 (wytrzymuje spadki temperatur do około -18°C, a przy dobrej osłonie z agrowłókniny, bądź z drobno oczkowanej siatki nawet do -20°C). W chłodniejszych zakątkach kraju jej nadziemne, soczyste pędy mogą zimą przemarzać aż do granicy gruntu lub śniegu. Nie stanowi to jednak poważnego problemu, ponieważ roślina wykazuje zdolności regeneracyjne i wczesną wiosną, po radykalnym przycięciu u samej nasady, bardzo szybko odbija z bezpiecznej podziemnej karpy korzeniowej, osiągając satysfakcjonujące rozmiary i obficie kwitnąc jeszcze w tym samym sezonie. Z pewnością to krzew liściasty, a 'zachowuje się' jak wiele bylin, które w naszych ogrodach 'odbijają' wiosną rozpoczynając kolejny sezon wegetacyjny.

                                            W aranżacji przestrzeni lejcesteria piękna wymaga przemyślanego stanowiska, unikając ekspozycji bardzo nasłonecznionych. Zbyt silna, paląca operacja słoneczna w godzinach południowych może prowadzić do poparzeń jej delikatnych liści oraz szybkiego więdnięcia kwiatuszków. Krzew ten doskonale wpisuje się w założenia ogrodów naturalistycznych, leśnych, a także orientalnych i nowoczesnych. Idealnym miejscem dla niej jest świetliste obrzeże 

Leycesteria formosa - Lejcesteria piękna - Fazantenbes

 'Purple Rain' 

 (VIII)

ogrodu leśnego, zakątek pod koronami wyższych, głęboko ukorzenionych drzew lub stanowisko o wystawie wschodniej, bądź zachodniej, gdzie panuje przyjemny, rozproszony półcień i stała, umiarkowana wilgotność podłoża.  

                                          W założeniach ogrodowych kompozycyjnie ten krzew najładniej współgra z bylinami o dużych, strukturalnych liściach, z roślinami o kontrastowej kolorystyce oraz z niezbyt wysokimi krzewami iglastymi. Tworzy zjawiskowe, wielopoziomowe duety posadzony w sąsiedztwie funkii (host) o niebieskawym lub seledynowym zabarwieniu liści, rodgersji oraz delikatnych paproci (np. pióropusznika strusiego), które podkreślają jej leśny rodowód. Jej purpurowe podkwiatki wyglądają spektakularnie na tle jasnych, limonkowych liści żurawek, a także w otoczeniu zwiewnych traw ozdobnych, takich jak turzyce , idąca w ten sam koloryt imperata cylindryczna, bądź z rosplenicami. Ciekawym zestawieniem jest również sadzenie jej obok kwitnących jesienią zawilców japońskich czy pluskwicy, z którymi buduje dynamiczne, pełne głębi i tajemniczości kompozycje. 

                                             Optymalne podłoże dla lejcesterii pięknej musi być przede wszystkim bardzo dobrze przepuszczalne, głębokie, żyzne i bogate w materię organiczną. Krzew ten preferuje gleby o stałej, umiarkowanej wilgotności i odczynie pH lekko kwaśnym do obojętnego, wykazując jednocześnie skrajną wrażliwość na stagnującą, ciężką wodę, która zimą prowadzi do natychmiastowego zagniwania części korzeniowych. Kluczowym zabiegiem pielęgnacyjnym jest grube ściółkowanie podłoża

Leycesteria formosa - Lejcesteria piękna - Fazantenbes

 'Purple Rain' 

 (VIII)

wokół krzewu za pomocą kory sosnowej, szyszek lub kompostu, co chroni płytki system korzeniowy przed wysychaniem latem oraz przed przemarzaniem podczas wymagających zimowych uwarunkowań. 

Każdej wczesnej wiosny, w marcu lub kwietniu, przeprowadza się cięcie sanitarno-korygujące, usuwając nisko przy ziemi wszystkie nieestetyczne, przemarznięte lub przesuszone pędy, co stymuluje roślinę do szybkiego wypuszczenia młodych, silnych pustych pędów bezpośrednio z podłoża. Gospodarka nawozowa i wodna wymaga ścisłego dopasowania do rytmu sezonowego oraz aktualnych warunków pogodowych. Zasilanie krzewu dzieli się na dwa etapy: rzut wiosenny, w którym stosuje się nawozy organiczne lub zakupione bogate w azot na dobry start wegetacji, oraz rzut jesienny (pod koniec lata), w którym stosuje się wyłącznie nawozy potasowo-fosforowe bez azotu, co przygotowuje rośłinę 'do zwolnienia obrotów' wchodzenie w stan spoczynku. Dostarczanie wody jest niezbędne w okresach długotrwałej suszy letniej, a także podczas bezśnieżnej i suchej zimy, kiedy to krzew należy obficie podlać 

Leycesteria formosa - Lejcesteria piękna - Fazantenbes

 'Purple Rain' 

 (VIII)

w bezmroźny dzień, najlepiej w godzinach południowych, aby zapobiec suszy fizjologicznej. Jesienią, po opadnięciu liści, należy je dokładnie wygrabić spod korony krzewu, co minimalizuje ryzyko zimowania patogenów grzybowych i pozwala w pełni wyeksponować unikalne, zielone pędy, które pozostają ozdobą ogrodu przez całą zimę.

                                            Lejcesterię piękną można z powodzeniem rozmnażać na trzy proste i bardzo efektywne sposoby, które szybko pozwalają uzyskać nowe, zdrowe egzemplarze:

1. Sadzonki zielne lub półzdrewniałe - to najpopularniejsza metoda w trakcie sezonu. Wczesnym latem (czerwiec-lipiec) pobiera się kilkucentymetrowe fragmenty młodych pędów wierzchołkowych. Po zanurzeniu w środku ukorzeniającym i posadzeniu w lekkiej, wilgotnej mieszance torfu z piaskiem, sadzonki ukorzeniają się błyskawicznie, zazwyczaj w ciągu trzech do czterech tygodni.

2. Wysiew nasion - dojrzałe, purpurowoczarne jagody zbiera się jesienią, po czym oczyszcza się nasiona z mięsistego miąższu. Nasiona wymagają kilkutygodniowej zimowej stratyfikacji (schłodzenia) i wysiewa się je wczesną wiosną pod osłonami. Co interesujące, w optymalnych warunkach leśnego mikroklimatu lejcesteria potrafi dawać obfity samosiew, a młode siewki można wiosną po prostu przesiadać w docelowe miejsca.

3. Sadzonki zdrewniałe - zabieg ten wykonuje się późną jesienią lub zimą, w stanie bezlistnym. Odcina się zdrowe, jednoroczne, dobrze zdrewniałe pędy o długości około 15 do 20 centymetrów i do wiosny przechowuje się je zadołowane w wilgotnym piasku w chłodnej piwnicy, gdzie powoli zabliźniają się i wypuszczają pierwsze korzenie.    

Leycesteria formosa - Lejcesteria piękna - Fazantenbes

 'Purple Rain' 

 (VIII)

Leycesteria formosa - Lejcesteria piękna - Fazantenbes

 'Purple Rain' 

 (VIII)

Leycesteria formosa - Lejcesteria piękna - Fazantenbes

 'Purple Rain' 

 (VIII)

 

Przypisy:

Licencja: CC-BY-SA 4.0 Deed

https://www.vip-colors.com/ 

https://en.wikipedia.org/wiki/Leycesteria_formosa

https://pl.wikipedia.org/wiki/Leycesteria 

https://nl.wikipedia.org/wiki/Fazantenbes