piątek, 28 maja 2021

Citrus x limonia - Limetta Rangpur (Lemandarin) - Limetta rossa

                                         Limetta Rangpur, która jest potocznie nazywana 'lemandarin', to mieszaniec powstały w wyniku połączenia dwóch gatunków, mandarynki oraz cytryny (Citrus retucilata x Citrus limon). Owocowe smakowitości, dla tych którzy lubią kwaskowy smak, zaś jako roślina dekoracyjna, to dla

                                                                           Rangpur.eng 

Citrus x limonia - Limetta Rangpur (Lemandarin) - Limetta rossa

wszystkich, którzy 'mają apetyt' na egzotykę, przyjemny zapach kwiatuszków i energetyczny kolor owoców. Limetta Rangpur, to niewielkie drzewko, które w zależności od odmiany, jako dorosły egzemplarz osiąga

od 1.5 nawet do 4 metrów wysokości; przy średnim tempie wzrostu. Listna korona zwarta, zimozielona. Także, te niższe świetnie nadadzą się do uprawy w salonie, wyższe w ogrodzie zimowym, (czy też w szklarni, w wielkim biurowym, hotelowym, bądź restauracyjnym holu). 

                      Na skalę przemysłową, w celach konsumpcyjnych, roślina ta jest uprawiana na kilku kontynentach, oczywiście w strefie tropików i subtropików, (Indie, Bangladesz, na południu w Chinach, Brazylia, Portugalia, na południu w Stanach Zjednoczonych). Cukierkowaty, a jednocześnie świeży cytrusowy zapach kwiatów, na pewno nie jest zapowiedzią smaku dojrzałych owoców. Taka właśnie jest limetta Rangpur, słodka i kwaśna odsłona w jednym. Bogactwo witamin, makro i mikroelementów; doskonale odnajduje się kuchennych rewolucjach (desery, sałatki, drinki, napoje chłodzące, szejki), najprościej 'zajadać się nią po umyciu i obraniu z niezbyt grubej pomarańczowej skórki, (która łatwo 'odchodzi' od pomarańczowego miąższu). Jeśli uprawiamy lemandarin również dla jego walorów smakowych, nie używamy nawozów przeznaczonych dla roślin dekoracyjnych. 'Dokarmiaczami' mogą być naturalne (kompost, humus, w sezonie rozcieńczone z wodą gnojówki (żywokost, pokrzywy, czosnek), albo specjalistyczne z przeznaczeniem dla roślin owocowych.

Citrus x limonia - Limetta Rangpur (Lemandarin) - Limetta rossa

                               U wielu miłośników roślinnych egzotyków, jest to pragnienie, aby wyhodować swojego cytrusa; generatywnie, albo wegetatywnie. O ile, ta pierwsza droga, wymaga wielu lat do pierwszego kwitnienia (nawet i sześciu), tak ukorzenienie sadzonki, zaprowadzi nas do tego momentu już nawet po czterech. Ktoś może powiedzieć, że to wciąż bardzo długi okres oczekiwania. Przyjaźń na lata z roślinami, to właśnie kształtowanie w sobie cierpliwości i regularne dbanie o ich potrzeby. Limetta Rangpur,  ma to do siebie, że przy sprzyjających warunkach, może kwitnąc i owocować, o każdej porze roku. Jednak, nie oczekujmy takich dobroci 'na okrągło', jednak w klimacie europejskim, trudno w 100% odwzorować te warunki, które panują tam, gdzie cały rok ciepło i wysoki stopień wilgotności powietrza.
                            Gdy zdecydujemy się na uprawę  lemandarinu w domu, bądźmy pewni, sprawa warta zachodu. Delikatnie pachnące listki i kwiaty, oraz uginające się pod ciężarem owoców pędy, to słodycz  i energia dla zmysłów.

 Główną całoroczną ozdobę, stanowią owalnie lancetowate liście; każdy o długości około 10 - 12 centymetrów, zielony, po roztarciu wydzielający przyjemną cytrusową woń. Także pachnące, pięciokrotne, żółtawe kwiaty, po przekwitnięciu których zaczynają zawiązywać się owoce. Z kształtem to owoc 'ma wiele wspólnego' z wielokątem, z tym, że nie ma tam kątów, a są łagodne owalne linie; (wyjasnienie laika). Cześć jadalną stanowi soczysty, kwaśny miąższ. Jest bardzo aromatyczny; to bogactwo wielu składników odżywczych. Dzięki czemu, korzystnie wpływa na wzmocnienie organizmu, (układ krwionośny, pokarmowy,moczowy, odkwaszanie, spowolnienie procesów starzenia się).

Citrus x limonia - Limetta Rangpur (Lemandarin) - Limetta rossa

                              Decydując się na uprawę cytrusa, od samego początku, powinniśmy zastosować się do kilka podstawowych zasad. I to od momentu nasionka, od momenty soczyście zielonej młodej rośliny, od momentu zakupu sadzonki w centrum ogrodniczym, (które ma dobrą reputację, a to równa się z tym, że jego pracownicy w okresie wczesnej wiosny, nie wystawiają, przeznaczonych do sprzedaży cytrusów, na zewnątrz).

                             Zdrowy wzrost, bogate kwitnienie i owocowanie, to jest uzależnione od optymalnych warunków uprawy. Ekspozycja słoneczna, cytrusy uwielbiają kąpiele słoneczne, ale nie niszczycielskie palące promienie. Jednak, pamiętajmy, że w czasie największych upałów, czy to na letnisku, czy w domu, donica powinna stać w miejscu, gdzie światło dzienne jest rozproszone. Popalone liście, zahamowane kwitnienie - tego przecież nie chcemy.  

                             Czy to do pikowania, do wysiewu, czy do przesadzania do większego pojemnika, bardzo istotne jest, abyśmy posiadali ziemię o odczynie pH delikatnie zakwaszonym. Gleba średnio ciężka; to znaczy: przeciętna przepuszczalność, umiarkowana przewiewność, optymalne magazynowanie wody, ziemia dobrze nagrzana. Aby uzyskać podłoże spełniające te uwarunkowania, należy stworzyć mieszankę: ziemia torfowa (2 części), ziemia kompostowa (2), ziemia gliniasta (1), kamyki (1) (bądź perlit, keramzyt, żwirek).
                               Skoro już wiemy, że niezbędne w pielęgnacji okazuje się być podłoże zakwaszone, woda z kranu do podlewania, to kiepski pomysł. Zawiera ona duże ilości wapnia, a to działa na niekorzyść rośliny. Gdy nie mamy dostępu do deszczówki, wodę czerpaną z kranu, należy przegotować. Nie zostawiamy wody w osłonce, na podstawku. Latem, podlewamy bardziej obficie; robimy to z rana, albo pod wieczór. Nie lejemy nią po nadziemnych częściach plantu. Czy to w sezonie wegetacyjnym, czy w czasie 

Citrus x limonia - Limetta Rangpur (Lemandarin) - Limetta rossa

spoczynku, wierzchnia warstwa podłoża przed kolejnym podlaniem powinna być przesuszona. Cytrusy, w swoim otoczeniu, bardzo lubią wysoki stopień wilgotności. Także, latem i zimą, (gdy w pomieszczeniu jest włączone ogrzewanie), możemy doniczkowce zraszać. Robimy to z rana, albo pod wieczór, (w naturalnych uwarunkowaniach, o tych porach na roślinach osiada rosa0. Używajmy sitka o drobnych oczkach tak, aby wytwarzała się mgiełka. Duże krople wody, zasychając na liściach, sprawiają, że ta egzotyczna ozdoba, zaczyna wyglądać nieestetycznie. Oczywiście, używamy wody miękkiej. Dodatkowo, gdy powietrze w otoczeniu suche, możemy ustawić kilka zwilżaczy wypełnionych wodą.
                        Latem, pielęgnując lemandarin pod dachem, zabezpieczając donicę, możemy opłukać listki pod delikatnym natryskiem, po czym ustawić w zacienionym miejscu, aby wyschły; po kilku godzinach donica może 'wrócić' na stała miejscówkę. Zimą, czyścimy zwilżonym w wodzie papierowym ręcznikiem, przesuwając jego czystą stroną, od wewnątrz do zewnątrz liścia.

Rok roczne przesadzanie, a co za tym idzie, dostarczanie cytrusowi nowego, niewyjałowionego podłoża, to jednak zbyt mało, aby wystarczyło do bogatego owocowania. Dlatego, kolejnym zabiegiem, będzie nawożenie. Od końca kwietnia, do połowy września, dostarczamy, według wskazówek na etykiecie, nawóz wieloskładnikowy z przeznaczeniem do uprawy rośliny cytrusowych (w granulacie, bądź w płynie). (Raz jeszcze, bądźmy wyczuleni na dodatkowe sprawdzenie wiadomości, czy po użyciu tego 'dokarmiacza' możemy spożywać owoce).
                                   Zdarzyć się może tak, że część gałązek, zacznie zasychać, albo roślina 'zgubi' symetrię. Wówczas, przeprowadzamy cięcie pielęgnujące, bądź kształtujące, (nie usuwamy więcej niż 1/4 pędów). Cięcie możemy wykonywać w ciągu całego roku, gdy jest taka potrzeba. Jednak, gdy nie ma presji, najkorzystniej wykonać je, gdy owoców już nie będzie na pędach. Cięcie ukośne, wykonujemy około centymetr nad 'oczkiem'; po, warto ranę zabezpieczyć  maścią.

                                    Zimą pod dachem, od połowy maja do końca września na letnisku (patio, taras, większy balkon). Wszędzie tam, dzięki limecie Rangpur  przestrzeń 'zyska' kolor, zapach, a to korzystnie każdego dnia będzie wpływało na nasze samopoczucie.



Przypisy:

Licencja: [CC-BY-SA 3.0 Deed]

https://www.vip-colors.com/2017/04/citrus-limon-cytryna-zwyczajna-citroen.html

https://www.vip-colors.com/2020/04/citrus-reticulata-mandarynka-mandarin.html

https://en.wikipedia.org/wiki/Rangpur_(fruit)

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz