Rodzaj psianka, stanowi jedno z najbardziej zdumiewających świadectw ewolucyjnej wszechstronności w królestwie roślin. Wywodząc się głównie z żyznych i różnorodnych biologicznie terenów Ameryki Środkowej oraz Południowej, z czasem opanował niemal wszystkie kontynenty, przybierając formy od efemerycznych roślin zielnych, przez ekspansywne pnącza,
Solanum.eng
aż po zdrewniałe krzewy i drzewa. Ta plastyczność
pokroju sprawiła, że psianki stały się nieodzownym elementem ludzkiej
cywilizacji, pełniąc role od strategicznych roślin żywicielskich po
wysublimowane dekoracje ogrodowe.
W rodzimej florze rodzaj ten reprezentowany jest przez gatunki dziko rosnące, które spotkać można na obrzeżach lasów czy w pobliżu zbiorników wodnych. Psianka słodkogórz, a także 'skromniejsza', jednoroczna psianka czarna, często zasiedlająca nieużytki i pola. Te gatunki łączy obecność charakterystycznych jagód, które choć kuszą barwą, niosą w sobie groźne dla zdrowia alkaloidy.
Paradoksalnie, te same związki chemiczne, które czynią dzikie odmiany trującymi, w toku wiekowej selekcji i uprawy zostały ograniczone w gatunkach użytkowych, stanowiących dziś filar światowej gospodarki żywnościowej. Trudno wyobrazić sobie współczesną kuchnię bez ziemniaka, pomidora czy bakłażana. Te rośliny użytkowe, będące bliskimi kuzynami, zrewolucjonizowały rolnictwo, oferując wysoką wartość odżywczą przy jednoczesnej zdolności do adaptacji w skrajnie różnych warunkach uprawnych – od andyjskich wyżyn po europejskie niziny.
Estetyczny potencjał rodzaju Solanum najpełniej objawia się jednak w odmianach ozdobnych, które zdobią tarasy i ogrody zimowe. Psianka jaśminowa zachwyca lekkością białych kwiatostanów, które w sprzyjających warunkach tworzą gęste, kwitnące ściany. Z kolei psianka koralowa, znana z dekoracyjnych, kulistych owoców przypominających miniaturowe pomidory, stała się cenioną rośliną doniczkową. Całość tej różnorodnej rodziny dopełnia widowiskowa Solanum rantonnetii, która pod nazwą „Szafirowa Burza” oferuje niespotykaną intensywność fioletu, doskonale sprawdzając się w formie prowadzonych na pniu drzewek, które przyciągają kolorytem przez lato i jesień.
 |
| Solanum dulcamara - Psianka słodkogórz - Bitterzoet ( foto ) |
 |
Solanum jasminoides - Psianka jaśminowa - Klimmende nachtschade ( foto )
|
 |
| Solanum lycopersicum - Pomidor zwyczajny - Tomaat (foto) |
 |
| Solanum melongena - Psianka podłużna, bakłażan - Aubergine (foto) |
 |
| Solanum nigrum - Psianka czarna - Zwarte nachtschade ( foto ) |
 |
Solanum pseudocapsicum - Psianka koralowa - Oranjeboompje (foto)
 |
| (Solanum rantonnetii), Lycianthes rantonnetii - Psianka Rantonneta, Szafirowa burza - Blauwe aardappelstruik ( foto ) |
 |
Solanum tuberosum - Ziemiak - Aardappel ( foto )
Przypisy:
https://en.wikipedia.org/wiki/Solanum
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna
https://nl.wikipedia.org/wiki/Hoofdpagina
https://pl.wikipedia.org/wiki/Psianka_koralowa
https://pl.wikipedia.org/wiki/Psianka_s%C5%82odkog%C3%B3rz
https://nl.wikipedia.org/wiki/Bitterzoet
https://pl.wikipedia.org/wiki/Psianka_czarna
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zwarte_nachtschade
https://pl.wikipedia.org/wiki/Psianka
https://nl.wikipedia.org/wiki/Klimmende_nachtschade
https://pl.wikipedia.org/wiki/Ziemniak
https://nl.wikipedia.org/wiki/Aardappel
https://pl.wikipedia.org/wiki/Psianka_pod%C5%82u%C5%BCna
https://nl.wikipedia.org/wiki/Aubergine_(plant)
Licencja: [CC-BY-SA 3.0 Deed]
|
|
|
|
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz