Vademecum Interesting Plants: Solanum dulcamara - Psianka słodkogórz

środa, 28 września 2016

Solanum dulcamara - Psianka słodkogórz - Bitterzoet

Psianka słodkogórz, to jedna z najbardziej intrygujących przedstawicielek naszej rodzimej flory, która naturalnie zasiedla niemal całą Europę, Azję oraz Afrykę Północną. W Polsce jest gatunkiem pospolitym, najczęściej spotykanym w wilgotnych lasach łęgowych, olsach oraz w pobliżu zbiorników wodnych, gdzie swobodnie wspina się po pniach drzew lub ściele po wilgotnym podłożu. Jako płożący się półkrzew, osiąga od 30 do nawet 200 centymetrów długości, tworząc u dołu zdrewniałe,

Bittersweet.eng

Solanum dulcamara - Psianka słodkogórz - Bitterzoet

a w górnych partiach wiotkie i zielone pędy, ubrane w sercowate lub lancetowate liście o głębokim, ciemnozielonym odcieniu. Walory estetyczne tej rośliny najpełniej ujawniają się w okresie kwitnienia, który przypada na miesiące letnie – od czerwca do sierpnia. Kwiaty słodkogórza są małe, ale niezwykle kunsztowne: posiadają pięć fioletowych płatków, które w charakterystyczny sposób wywijają się do tyłu, eksponując jaskrawożółty, zwarty stożek pręcików. Po przekwitnięciu ich miejsce zajmują owoce, które stanowią o jesiennej atrakcyjności krzewu. Są to lśniące, jajowate jagody o intensywnie szkarłatnej barwie, które zebrane w zwisające grona, często pozostają na bezlistnych już pędach, tworząc mocny akcent kolorystyczny w szarym krajobrazie.
Choć psianka słodkogórz zajmowała ważne miejsce w dawnym ziołolecznictwie, gdzie wykorzystywano jej pędy do walki z chorobami skóry czy reumatyzmem, współczesna wiedza medyczna nakazuje zachowanie szczególnej ostrożności. Obecnie roślina ta jest klasyfikowana jako trująca. Głównym powodem są zawarte we wszystkich jej częściach, a szczególnie w niedojrzałych owocach, glikoalkaloidy – przede wszystkim solanina oraz dulkamaryna. Związki te mają silne działanie drażniące na błony śluzowe układu pokarmowego i mogą negatywnie wpływać na pracę serca oraz układu nerwowego.
Specyficzna nazwa rośliny nawiązuje do doznań smakowych wywołanych przez te toksyny: po przegryzieniu pędu najpierw odczuwa się gorzki smak, który po chwili przechodzi w mdłą słodycz. Zdecydowanie odradza się jakiekolwiek samodzielne próby wykorzystania tej rośliny w celach leczniczych.