Aster karłowaty, to bezkonkurencyjny król jesiennego ogrodu, który wnosi dynamikę do przydomowych ogrodów i kompleksów zieleni miejskiej. W ujęciu geograficznym gatunek ten pochodzi z Ameryki Północnej, gdzie w stanie dzikim powszechnie zasiedla wilgotne prerie, obrzeża świetlistych lasów oraz piaszczyste nieużytki Ameryki Północnej. Co ciekawe, bylina ta doskonale zaaklimatyzowała się w Europie i obecnie można ją spotkać w Polsce w stanie dzikim jako uciekiniera z upraw ogrodowych, zasiedlającego przydroża, nasypy kolejowe oraz nadrzeczne zarośla, (rzadko, ale zdarza się). Ze względu na niezaprzeczalne walory zdobnicze i poduszkowy pokrój,
 |
Symphyotrichum dumosum - Aster karłowaty - Herfstaster (soort) 'Schneekissen' oraz Pennisetum alopecuroides - Rozplenica japońska - Lampenpoetsergras ( foto ) (X) |
w profesjonalnym handlu szkółkarskim dostępnych jest aktualnie mnóstwo atrakcyjnych kultywarów, które nieznacznie różnią się między sobą docelową wysokością, ale przede wszystkim prezentują niezwykle bogaty 'optymistyczny' wachlarz kolorystyczny. Można wybierać spośród odmian o kwiatach nieskazitelnie białych (w tym piękne poduchy odmiany 'Schneekissen'), przez romantyczny pudrowy oraz jaskrawy róż, aż po głębokie bordo, chłodne fiolety i błękity, co pozwala na tworzenie wieloletnich nasadzeń w ulubionych barwach.
Pod kątem morfologii ta wieloletnia bylina wykształca niezwykle charakterystyczny, zwarty półkulisty pokrój poduszkowy, budując gęste, sztywne, silnie rozgałęzione i mocno ulistnione pędy, które nie wymagają stosowania podpór. Docelowa wysokość rośliny
- w zależności od wybranej odmiany uprawnej - mieści się w kompaktowym przedziale od 20 do maksymalnie 50 centymetrów, przy bardzo zbliżonej lub nieco większej szerokości kępy. Te rośliny przez wiosnę i lato tworzą gęste, zielone, nienaganne 'dywany' strukturalne, które w jesiennych odsłonach prezentują się najpiękniej. Od sierpnia aż do listopada cała zielona masa liści zostaje całkowicie przysłonięta i zdominowana przez niezliczoną ilość drobnych, gwiazdkowatych koszyczków kwiatowych z kontrastującym, jaskrawożółtym środkiem, tworząc widowiskowy efekt barwnej ogrodowej 'poduchy'.
 |
Symphyotrichum dumosum - Aster karłowaty - Herfstaster 'Schneekissen' (X) |
Aster karłowaty, gdzie sadzić i z jakimi innymi roślinami? W nowoczesnej architekturze krajobrazu astry karłowate wykazują ogromny potencjał aranżacyjny i doskonale pasują do ogrodów skalnych, nowoczesnych, minimalistycznych, a także do założeń obwódkowych, wiejskich oraz preriowych. Są niezastąpione jako rośliny strukturalne do obsadzania frontów wielopiętrowych rabat, tworzenia geometrycznych 'dywanów' oraz jako całoroczne, wysoce dekoracyjne kompozycje pojemnikowe na balkonach i tarasach. Aby stworzyć kompozycję idealną, astry karłowate najładniej komponują się na rabatach bylinowych i mieszanych z roślinami, z którymi łączą je trzy fundamentalne zasady projektowe:
• Kontrast faktur i form: zestawienie 'sztywnej', zwartej i geometrycznej 'poduchy' astra z miękkimi, kaskadowo przewieszającymi się pędami traw ozdobnych. Rewelacyjnym partnerem jest widoczna jako inspiracja rozplenica japońska , której puszyste 'szczoteczki' kłosów wprowadzają niesamowite przełamanie zwartej struktury kwitnącej byliny.
• Harmonia kolorów: spokojne, wyważone zestawienia, gdzie czysta biel, delikatny fiolet czy pudrowy róż astrów idealnie korespondują z ciepłymi, płowymi, beżowo złotymi odcieniami jesiennych traw lub przebarwiających się liści krzewów, eliminując z ogrodu wrażenie pstrego chaosu.
• Wspólny szczyt formy: dobieranie do duetu roślin, które wchodzą 'na najwyższe obroty' dekoracyjności dokładnie w tym samym czasie. Obok astrów karłowatych warto sadzić rozchodniki okazałe, wysokie szarłaty, barbula, jeżówka, uczep owłosiony, 'średnie' miskanty chińskie, wrzosy - co gwarantuje bezkompromisowy, spektakularny jesienny efekt wizualny trwający przez wiele tygodni.
 |
Trendy w ogrodnictwie Zielone drogi ( foto ) Symphyotrichum dumosum - Aster karłowaty - Herfstaster 'Schneekissen' oraz Pennisetum alopecuroides - Rozplenica japońska - Lampenpoetsergras ( foto ) (X) |
Aster karłowaty, optymalne warunki siedliskowe. Ich zapewnienie jest kluczem do uzyskania zdrowych, 'widowiskowych' i niemal idealnie zwartych poduch tego gatunku. W aspekcie uwarunkowań świetlnych roślina ta wymaga stanowisk w pełni nasłonecznionych, ciepłych i otwartych, na których najobficiej zawiązuje setki pąków kwiatowych, a jej pędy zachowują nienaganną, niską geometrię bez tendencji do 'wybiegania'. Podłoże pod uprawę tej byliny powinno być wysoce przepuszczalne, żyzne, głęboko uprawione i zasobne w składniki odżywcze, z wyraźną zawartością próchnicy trzymającej optymalną strukturę gleby. Poziom wilgotności podłoża powinien być utrzymywany na stałym, umiarkowanym pułapie, ponieważ rośliny te wykazują dużą wrażliwość na stojącą wodę prowadzącą do gnicia korzeni, choć jednocześnie nie tolerują surowej suszy w fazie zawiązywania pąków. W kwestii 'parametrów' gleby, aster karłowaty preferuje odczyn pH zbliżony do obojętnego lub lekko zasadowego, mieszczący się w przedziale pH od 6,5 do 7,5, co bardzo zwiększa jego naturalną odporność na choroby grzybowe.
W uprawie astra karłowatego regularne zabiegi pielęgnacyjne są fundamentem utrzymania idealnej, gęstej struktury pokroju i obfitego kwitnienia. Więc warto. Pod młode egzemplarze zalecane jest zastosowanie grubej warstwy organicznej ściółki, najlepiej w postaci dobrze rozłożonego kompostu wymieszanego z mączką bazaltową lub drobno pokruszonymi skorupkami jaj, co pozwala skutecznie 'podbić' pH podłoża w pożądanym kierunku zasadowym.
 |
Symphyotrichum dumosum - Aster karłowaty - Herfstaster 'Schneekissen' (X) |
Zanim młode byliny rozrosną się i stworzą zwarte, zielone poduchy, taka okrywa chroni je poprzez ograniczenie wyparowywania wody z gleby, eliminuje żmudne odchwaszczanie, a zimą stanowi dla systemu korzeniowego 'przyjazną kołderkę' chroniącą przed silnymi mrozami. Kluczowym elementem całorocznej agrotechniki jest prawidłowa gospodarka wodna; rośliny te wymagają obfitego podlewania w czasie suszy letniej - wykonywanego wyłącznie wczesnym ranem lub wieczorem, aby uniknąć szoku termicznego i oparzeń słonecznych - natomiast w trakcie bezśnieżnych miesięcy zimowych wodę uzupełnia się w okresach odwilży, wybierając bezmroźny dzień i godziny południowe.
Bieżące prace pielęgnacyjne obejmują systematyczne pielenie, spulchnianie gleby wokół roślin oraz cykliczne usuwanie przesuszonych czy przemarzniętych części.
Aby uzyskać zachwycający efekt gęstego dywanu kwiatowego, astry te należy regularnie nawozić w okresie od kwietnia do końca września, stosując naprzemiennie bogate nawozy organiczne (choćby kompost) oraz wieloskładnikowe nawozy mineralne dedykowane bylinom kwitnącym, pamiętając jednak o 'wygaszaniu' dawek azotu pod koniec lata, by pędy mogły bezpiecznie zdrewnieć przed zimą. Rośliny te wymagają corocznego przycinania, które wykonuje się wczesną wiosną, tuż przed ruszeniem nowej wegetacji na przełomie marca i kwietnia. Całą zeszłoroczną, suchą i bezlistną kępę ścina się wtedy bardzo nisko, na wysokość zaledwie 10 centymetrów od podłoża, co stymuluje astry do intensywnego krzewienia się i pozwala im w pełni odbudować idealnie półkulisty, poduszkowy pokrój. Do przycinania warto używać ostrych i zdezynfekowanych narzędzi. Astry karłowate bywają podatne na mączniaka prawdziwego, a 'czyste' cięcie zmniejsza ryzyko infekcji.
Aster karłowaty, rozmnażanie. Najłatwiejszym, a zarazem najbardziej niezawodnym sposobem rozmnażania, jest jego wegetatywny podział dojrzałych, dobrze rozrośniętych kęp. Zabieg ten przeprowadza się wczesną wiosną, na przełomie kwietnia i maja, kiedy młode pędy ruszają z wegetacją i osiągają kilka centymetrów wysokości. W tym celu ostrożnie wykopuje się całą karpę mateczną i przy użyciu ostrego noża lub szpadla dzieli na mniejsze fragmenty, dbając o to, aby każda nowo uzyskana sadzonka posiadała silne, zdrowe korzenie oraz co najmniej kilka widocznych pąków odnawiających. Pobrane rośliny od razu sadzi się na miejsce docelowe w gruncie lub pojemnikach z drożnym odpływem (na taras, na podwórzu) i obficie podlewa, co gwarantuje ukorzenienie i pozwala im w pełni rozwinąć kwitnące poduchy jeszcze w tym samym sezonie.
Warto dodać, że do tej samej grupy botanicznej należy również aster nowobelgijski. Główne różnice pomiędzy nimi tkwią w ich 'gabarytach' oraz w pokrojach. Podczas gdy aster karłowaty buduje niskie zwarte poduchy, odmiana nowobelgijska wykazuje wzniesiony, ale też luźniejszy wigor wzrostu.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz