Vademecum Interesting Plants: Tilia tomentosa - Lipa srebrzysta

Lipa srebrzysta, to jedno z najbardziej dekoracyjnych drzew parkowych i krajobrazowych, wyróżniające się dwubarwnym ulistnieniem - butelkowa zieleń blaszek, gdzie charakterystyczny srebrzysty spód, który efektownie lśni przy każdym podmuchu wiatru. Jako wybitna roślina miododajna, w pierwszej połowie wiosny przyciąga rzesze zapylaczy intensywnie pachnącymi kwiatami, które stanowią również cenny surowiec zielarski do parzenia aromatycznych herbat. Z nasion tego drzewa pozyskuje się wartościowy olej. Dodatkowo, gatunek ten od wieków ceniony jest w rzeźbiarstwie za swoje miękkie i plastyczne drewno, będące ulubionym materiałem twórców ludowych i współczesnych artystów, (z tego drewna powstał m.in. ołtarz Wita Stwosza w Krakowie).

Silver linden.eng

Tilia tomentosa - Lipa srebrzysta - Silver linden

Drzewo to łączy w sobie wysoką estetykę z wyjątkową odpornością na trudne warunki miejskie oraz okresowe susze, co czyni je idealnym wyborem do średnich i dużych przydomowych ogrodów lub do kompleksów zieleni miejskiej. Wiosenna siła zieleni listnej szaty jesienią przybiera odcienie intensywnego, świetlistego żółtego. Dzięki temu, że spód liści pozostaje srebrzystobiały i pokryty gęstym kutnerem, poruszane wiatrem korony drzew dają dwubarwny, migoczący efekt złota i srebra. Dzięki temu drzewo stanowi w tym okresie jeden z najbardziej widocznych akcentów kolorystycznych.

Lipa srebrzysta, warunki siedliskowe i zabiegi pielęgnacyjne. Jest jednym z najbardziej odpornych gatunków w obrębie swojego rodzaju. Najlepiej rozwija się na stanowiskach

w pełni nasłonecznionych i otwartych, gdzie jej korona może swobodnie osiągać naturalne, rozłożyste kształty. W zależności od odmiany będzie to od 15 do 20 metrów szerokości przy 20 do 30 metrów wysokości drzewa. W szkółkach ogrodniczych są również dostępne odmiany karłowe! (Na przykład 'Silver Globe'). Drzewo liściaste, które preferuje gleby żyzne, drożne, gdzie pH może się wahać od lekko zakwaszonego do delikatnie zasadowego. Dzięki silnemu systemowi korzeniowemu doskonale poradzi sobie również w podłożach uboższych i piaszczystych. Jednak nam zależy na jej witalnym pokroju, więc mało zasobne gleby warto nawozić, choćby naturalnymi nawozami. Kilkuletnie drzewo

Tilia tomentosa - Lipa srebrzysta - Silver linden

przetrzyma długotrwałe okresy suszy, co wynika z budowy liści pokrytych gęstym kutnerem ograniczającym transpirację wody. Młodziki warto w czasie letniej suszy podlewać. Rozmnażanie tego gatunku lipy, tutaj stosuje się szczepienie przez okulizację lub okulizację na podkładkach lipy drobnolistnej. Metoda ta pozwala na precyzyjne wyprowadzenie prostego pnia i regularnej korony, co jest kluczowe w przypadku drzew przeznaczonych do nasadzeń alejowych i parkowych. Z nasion długotrwała dwuetapowa stratyfikacja, z sadzonek pędowych, niepewny rezultat.

Lipa srebrzysta, wartości zdrowotne. Napar z kwiatów lipy srebrzystej jest ceniony w medycynie naturalnej przede wszystkim za silne działanie napotne, przeciwzapalne i uspokajające, co czyni go skutecznym wsparciem w leczeniu przeziębień oraz stanów napięcia nerwowego. Zawarte w nim związki śluzowe działają powlekająco na drogi oddechowe, łagodząc kaszel i chrypkę, natomiast flawonoidy wspierają naturalną odporność organizmu. Olej pozyskiwany z nasion lipy, o smaku przypominającym oliwę, jest wartościowym źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych i witaminy E. W kuchni wykorzystuje się go głównie na zimno jako aromatyczny dodatek do sałatek,

Kliknij na tabelę po jej wyraźny odczyt

sosów oraz duszonych warzyw. Natomiast w kosmetyce służy do pielęgnacji skóry suchej i podrażnionej, przyspieszając jej regenerację. Niestety, olej ten szybko jełczeje, więc wymaga 'szybkiego zagospodarowania'. Uwaga, przy chorobach przewlekłych warto skonsultować z lekarzem, czy stosowanie dobra z tej rośliny jest wskazane. To co służy jednej osobie, drugiej może zaszkodzić. Jeśli na własną rękę, oczywiście kwiecie i ziarna zbieramy wyłącznie z egzemplarzy, co do których mamy pewność, że nie są zasilane nawozami dedykowanymi roślinom ozdobnym; a też nie rosną przy ruchliwej drodze.

Jako drzewo ozdobne, najlepiej sprawdza się w ogrodach o dużej i o średniej powierzchni, gdzie jej docelowe rozmiary i rozłożysta korona mogą w pełni ukazać swój majestatyczny pokrój. Jest idealnym wyborem do założeń w stylu naturalistycznym, wiejskim oraz parkowym, stanowiąc doskonały soliter dający głęboki cień w miejscach wypoczynku. Gatunek ten jest również niezastąpiony w ogrodach miejskich, zwłaszcza w formie mniejszych, szczepionych odmian kulistych, które wprowadzają elegancję i nowoczesny akcent kolorystyczny na mniejszym metrażu.