wtorek, 30 grudnia 2025

Illicium verum - Badian właściwy, anyż gwiazdkowy - Steranijs

                                    Badian właściwy, anyżek gwiazdkowy, anyż gwiazdkowy, anyż gwiaździsty - to wiecznie zielone drzewo liściaste, którego suszone czerwonobrązowe owoce w kształcie gwiazd stanowią popularną przyprawę. Korzenna wyrazistość, orientalny zapach przełamany delikatną słodyczą; takie walory poza kuchennymi rewolucjami doceniane są również w przemyśle perfumeryjnym. Zaś wartości zdrowotne owoców badianu pożytkowane w ziołolecznictwie i w przemyśle aptekarskim.

                                                                                        Star anise.eng

Illicium verum - Badian właściwy, anyż gwiazdkowy - Steranijs
Zasuszone owoce z nasionami 

                                          Podaje się, że rdzennymi terenami anyżu gwiazdkowego są tereny południowo wschodniej Azji. Współcześnie drzewka te rosną na nie tylko w Chinach, a również w Indiach i na Półwyspie Indochińskim. Wszędzie tam, gdzie panuje klimat zwrotnikowy wilgotny oraz kontynentalny wilgotny monsunowy. W najchłodniejszych miesiącach powyżej 12°C, w czasie lata do 35°C; wysoka wilgotność powietrza; opady występują najczęściej w półroczu letnim. Drzewo anyżu gwiaździstego

osiąga najczęściej około dziesięciu metrów wysokości; utrzymuje zimozieloną szatę przez cały czas, pojedynczy liść skórzasty, szerokolancetowaty do eliptycznego. Listki przy potarciu również wydzielają charakterystyczną korzenną woń (olejki eteryczne). Na przełomie maja i czerwca kwiaty, wyrastają z kątów liści - żółtawe, czerwone - otoczone uwagą lokalnych owadów zapylających. Na miejsce przekwitających ozdób zawiązują się charakterystyczne gwiazdkowate owoce. Początkowo zielone, dojrzewając nabierają ciemniejszego kolorytu. 'Gwiazdki' wypełnione są czerwonobrunatnymi nasionami. 

                                Głębszy i wyrazistszy smak suszonych owoców, gdy zostaną zmielone. Ich gwieździsty kształt dodaje walorów upiększających, także jako 'wkładka' w herbacie, w likierze, czy upiększenie któregoś z deserów. Aromatyczna przyprawa korzenna w kształcie gwiazd, idealna do ciast korzennych, keksów, mięsnych dań wytrawnych (marynaty, dania kuchni indyjskiej i chińskiej), do kompotów, grzańców, herbat, zup owocowych (jabłkowych, śliwkowych) oraz do innych/bezmięsnych dań kuchni azjatyckiej. Gwiazdki anyżu, to także atrakcyjna naturalna dekoracja świąteczna/dekoracja zimowa (jako element stroików, wianków, jeden z ozdobników zastawy na świątecznym stole).


Illicium verum - Badian właściwy, anyż gwiazdkowy - Steranijs
Zdjęcie zostało pobrane i udostępnione ze strony ( foto )

Badian właściwy, jest powszechnie wykorzystywany w przemyśle perfumeryjnym ze względu na swój silny, charakterystyczny korzenny/ziemny aromat. Bogaty w anetol olejek eteryczny jest cennym składnikiem wielu kompozycji zapachowych. Pozyskuje się go w procesie destylacji parowo-wodnej. Anyż wnosi do perfum nuty korzenne, słodkie, lekko lukrecjowe i ciepłe.  Najczęściej stosowany jest jako nuta głowy lub serca, dodając zapachom świeżości, głębi i orientalnego charakteru. W połączeniu z nutami drzewnymi, cytrusowymi i/czy z kwiatowymi, tworzy złożone i intrygujące perfumy dla kobiet, dla mężczyzn oraz unisex. 

                                    Oprócz perfum, olejek z anyżu gwiaździstego znajduje zastosowanie w produkcji mydeł, past do zębów, płynów do płukania ust i kremów do skóry. Powszechnie stosowany w tych środkach higienicznych/kosmetycznych, dzięki swoim właściwościom odkażającym i przeciwbakteryjnym. 

                                   Anyż gwiazdkowy, wcześniej doceniany 'na mniejszą skalę' w lokalnym ziołolecznictwie (surowiec zielarski owoce, liście), zyskał z czasem status rośliny leczniczej na całym świecie. Jest taką, która posiada przy wspomnianych już właściwościach odkażających i przeciwbakteryjnych, również działanie rozkurczowe, wykrztuśne, a dzięki charakterystycznemu zapachowi olejku także szeroki wachlarz możliwości stosowania w aromaterapii i przy technikach masażu. Z anyżu pozyskuje się kluczowy składnik do produkcji leku przeciwgrypowego; w aptece/punktach zielarskich także możliwość zakupu: suplementów, mielonego/gwiazdek, olejku anyżowego. 

Przed rozpoczęciem stosowania jakichkolwiek tabletek lub suplementów z anyżem gwiaździstym, zwłaszcza w celach leczniczych, nie tylko przy chorobach przewlekłych, zawsze zaleca się konsultację z lekarzem, aby upewnić się, że jest to bezpieczne i odpowiednie dla danej osoby. To co służy jednej, drugiej może zaszkodzić. Anyż gwiaździsty może wywoływać reakcje alergiczne.

Illicium verum - Badian właściwy, anyż gwiazdkowy - Steranijs
Zmielony anyż, zasuszone owoce z nasionami 

 

 

 


Illicium verum - Badian właściwy, anyż gwiazdkowy - Steranijs
Zasuszone owoce z nasionami 


 Zioła i przyprawy ( foto )


Przypisy:
https://nl.wikipedia.org/wiki/Steranijs
https://pl.wikipedia.org/wiki/Badian_w%C5%82a%C5%9Bciwy
https://en.wikipedia.org/wiki/Illicium_verum 
https://www.vip-colors.com/2016/07/zioa-i-przyprawy.html 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz