Rodzaj lawenda, obejmuje obecnie aż 41 zróżnicowanych gatunków, które w zależności od pochodzenia znacząco różnią się pomiędzy sobą pokrojem, przybierając formy od klasycznych bylin po silnie rozkrzewione półkrzewy, a także unikalnym kolorem i kształtem kwiatów. Ich naturalne siedliska zlokalizowane są głównie w suchym i gorącym basenie Morza Śródziemnego, gdzie rośliny te znajdują optymalne dla siebie warunki siedliskowe: wapienne, wybitnie przepuszczalne gleby oraz maksymalne nasłonecznienie. Kilka gatunków, ze względu na swoje walory zdobnicze,
 |
| Lavandula - Lawenda (gatunki) - Lavendel (soorten) |
zostało
z powodzeniem wprowadzonych do słonecznych europejskich ogrodów - w tym
najpopularniejsza lawenda wąskolistna wraz z jej kompaktowymi odmianami
karłowymi, a także lawenda szerokolistna oraz niezwykle efektowna
lawenda francuska.W aranżacjach rośliny te mogą być prowadzone
bezpośrednio w gruncie ogrodowym albo w dekoracyjnych donicach. O ile
niektóre z nich, jak lawenda wąskolistna, bez problemu zimują w gruncie
czy w pojemnikach dostosowanych do pozostania na zewnątrz w mroźne
miesiące, tak inne, bardziej wrażliwe gatunki - jak na przykład lawenda
spika - muszą bezwzględnie zimować pod dachem w jasnym, nieogrzewanym
pomieszczeniu.
Lawenda posadzona w
ogrodzie czy na tarasie doskonale „daje radę” w miejscach trudnych,
gdzie większość tradycyjnych roślin ogrodowych byłaby problematyczna i
podatna na wysychanie. Całodniowe, intensywne słoneczne kąpiele oraz
bardzo niski poziom wilgotności słabo zasobnego podłoża to czynniki,
które służą lawendzie najlepiej i stymulują jej najpiękniejszy wzrost i
pokrój.
Czas kwitnienia rodzaju Lavandula zależy od konkretnego gatunku, co pozwala na sprytne zaplanowanie ciągłości kwitnienia w ogrodzie od późnej wiosny aż do wczesnej jesieni. Jako pierwszy, bo już w maju, zakwita gatunek lawenda francuska/motylkowa, której charakterystyczne, skrzydełkowate kwiatostany zdobią tarasy przez cały czerwiec, a po letnim przycięciu potrafią powtórzyć ten proces we wrześniu. Następnie, na przełomie czerwca i lipca, pałeczkę przejmuje najpopularniejsza lawenda wąskolistna, która kwitnie niezwykle intensywnie przez około dwa miesiące,
 |
| Lavandula angustifolia - Lawenda wąskolistna, l. lekarska - Echter Lavendel ( foto ) |
przyciągając
chmary owadów zapylających aż do sierpnia. Cały cykl zamyka opisywana
wcześniej lawenda szerokolistna/spika, która rozpoczyna swój spektakl
dopiero z końcem lipca i utrzymuje rzadkie, liliowe kłosy przez całą
końcówkę lata. W sprzyjających warunkach pogodowych, dzięki tak
zróżnicowanemu kalendarzowi poszczególnych przedstawicieli, rodzaj
lawenda może cieszyć oczy swoimi barwami i aromatem przez niemal pięć
miesięcy w roku.
Wszystkie gatunki z rodzaju lawenda doskonale nadają się do suszenia, dzięki czemu roślina ta od wieków jest jednym z najważniejszych i najbardziej wdzięcznych materiałów w florystyce oraz domowym rękodziele. Ścięte w odpowiednim momencie pędy zachowują swój naturalny, głęboki kolor oraz intensywny aromat przez wiele miesięcy, co pozwala na tworzenie trwałych kompozycji dekoracyjnych przez cały rok. Suche gałązki stanowią idealną bazę do wyplatania misternych wianków na drzwi, budowania eleganckich, rustykalnych stroików stołowych oraz komponowania pachnących suchych bukietów w naczyniach. Poza klasycznymi dekoracjami florystycznymi, susz ten jest niezwykle cenionym surowcem w domowej manufakturze ekologicznych kosmetyków i artykułów zapachowych. Fioletowe kwiatostany można z powodzeniem wykorzystać do stworzenia naturalnego, peelingującego mydła roślinnego lub co nieco zatopić/ozdobić w strukturze sojowej świecy, która podczas palenia uwalnia kojący aromat. Aby uzyskać najlepszy surowiec do takich prac rękodzielniczych,
_wynik.jpg) |
| Lavandula angustifolia - Lawenda wąskolistna, l. lekarska - Echter Lavendel ( foto ) 'Pico Blue' , odmiana karłowa |
kwiatostany
należy ścinać na samym początku kwitnienia, gdy otwierają się pierwsze
pąki w kłosie, a następnie suszyć je powieszone pęczkami 'głową w dół' w
ciemnym, suchym i przewiewnym miejscu, co zapobiega blaknięciu płatków i
utracie olejków eterycznych.
Poza niezaprzeczalną
wartością zdobniczą, rodzaj lawenda pełni szereg niezwykle istotnych
funkcji użytkowych, które od wieków czynią go jedną z najważniejszych
roślin w gospodarstwie domowym i przemyśle. Stanowi on jeden z głównych
filarów współczesnej aromaterapii oraz zielarstwa, ponieważ pozyskiwany z
kwiatów olejek eteryczny zawiera silne substancje czynne o udowodnionym
działaniu tonizującym na układ nerwowy. Inhalacje oraz napary z lawendy
skutecznie łagodzą stany lękowe, redukują migrenowe bóle głowy,
zmniejszają napięcie mięśniowe oraz ułatwiają zasypianie. Dodatkowo
ekstrakty te posiadają silne właściwości antyseptyczne i regenerujące,
przez co są cenionym surowcem kosmetycznym stosowanym w produktach do
pielęgnacji cery trądzikowej, szamponach oraz specyfikach łagodzących
stany zapalne i przyspieszających gojenie drobnych ran skóry.
_wynik.jpg) |
| Lavandula latifolia - Lawenda szerokolistna, l.spika - Spijklavendel |
Intensywny zapach lawendy,
wynikający z obecności związków terpenowych, odgrywa również kluczową
rolę jako naturalny, ekologiczny odstraszacz uciążliwych owadów i
szkodników. Sadzenie lawendy wokół tarasów pozwala skutecznie ograniczyć
obecność komarów, meszek oraz kleszczy. (Balkon i taras.30 roślin, które odstraszają komary oraz W ogrodzie. 30 roślin, które odstraszają komary).
Natomiast umieszczone w
garderobach woreczki z suszem kwiatowym trwale zabezpieczają odzież
przed molami ubraniowymi. Jednocześnie w przestrzeni ogrodowej rodzaj
ten wykazuje olbrzymią wartość miododajną. Obfite i długotrwałe
kwitnienie przyciąga chmary pszczół, trzmieli oraz motyli, dostarczając
im bogatego w cukry nektaru, z którego pszczelarze pozyskują wyjątkowo
smaczny i poszukiwany miód lawendowy. Współcześnie roślina ta znajduje
także szerokie zastosowanie kulinarne, będąc stałym elementem
tradycyjnej kuchni śródziemnomorskiej oraz wchodząc w skład popularnej
mieszanki ziół prowansalskich. Zarówno świeże, jak i suszone kwiaty oraz
młode liście o słodko-pikantnym smaku lawendy wąskolistnej doskonale
nadają się do aromatyzowania letnich deserów, lodów, domowych syropów,
lemoniad, a także wykwintnych dań mięsnych i pieczonych warzyw.
 |
| Lavandula stoechas - Lawenda francuska, l. hiszpańska - Franse lavendel ( foto ) |
Przypisy:
https://www.vip-colors.com/
https://en.wikipedia.org/wiki/Lavandula
https://pl.wikipedia.org/wiki/Lawenda
https://nl.wikipedia.org/wiki/Lavendel
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz