Salvia officinalis - Szałwia lekarska - Echte salie

                                    Szałwia lekarska, ozdobna roślina ogrodowa, która dzięki swym właściwościom smakowym i leczniczym od dawna jest wykorzystywana w ziołolecznictwie oraz w kuchennych rewolucjach. Wielofunkcyjna, nietrudna w uprawie, o okazałych widowiskowych kształtach. Z czasem jej szarozielone pędy drewnieją od dołu; więc łącząc cechy byliny i krzewu klasyfikowana jest jako półkrzew. Rodzime tereny, to strefa śródziemnomorska. Choć należy okryć ją przed nadejściem zimy, 

                                                                              Sage.eng

Salvia officinalis - Szałwia lekarska - Echte salie 

'Purpurascens'

co wymaga większych nakładów pracy pielęgnacyjnych, z dużym powodzeniem od bardzo dawna jest uprawiana w Polsce. W ziołowym zakątku, czy w ogrodzie pośród roślin ozdobnych; wszędzie tam, gdzie słoneczne, osłonięte od wiatru stanowiska oraz przepuszczalne żyzne gleby z pH w kierunku zasadowym, o stałym umiarkowanym stopniu wilgotności. W zestawieniach z innymi gatunkami szałwii, albo w kompozycjach naturalistycznych z innymi roślinami o podobnych potrzebach siedliskowych

(glebowe,świetlne, wodne). Szałwia ta również nadaje się do uprawy pojemnikowej - wówczas donica  z materiału, która może pozostać zimą na zewnątrz; z drożnym odpływem, aby nie zastawały nadwyżki deszczówki. Przy odpowiedniej uprawie, roślina osiąga pomiędzy 0.5 do 0.8 metra wysokości. Wymaga bylinowych podpór, ponieważ pod wpływem silnego wiatru/deszczu będzie się pokładać. U gatunku liście '(...) zielono-srebrne, miękkie w dotyku, długoogonkowe, podłużnie owalne lub lancetowate, ułożone naprzeciwlegle (...). Kwiaty dwuwargowe, barwy fioletowoniebieskiej, zebrane po 4-8 w szczytowe nibyokółki (...)'1. U odmian liście dwubarwne lub trójbarwne, na przykład: zielone z żółtym marginesem, zielone z białymi i z różowymi wybarwieniami na obrzeżach. Przy uprawie ekologicznej, gdzie użyźnianie nawozami organicznymi, nie tylko w miejscu, gdzie rosną inne zioła, a również z tych egzemplarzy szałwii lekarskiej pośród roślin ozdobnych obrywamy listki na przełomie maja i czerwca, ważne, aby przed kwitnieniem. W słoneczny dzień w godzinach południowych. Wtedy surowiec zielarski jest najbardziej 

Salvia officinalis - Szałwia lekarska - Echte salie

'Berggarten'

aromatyczny, najbogatszy w olejki eteryczne. Kwitnienie rozpoczyna się pod koniec maja i trwa do połowy lipca. Wartość zdobnicza, a przy tym darmowa stołówka dla skrzydlatych ogrodowych przyjaciół. Roślina miododajna, chętnie oblatywana przez ogrodowych zapylaczy. Zbiór listków można powtórzyć w połowie sierpnia. Zebrany surowiec zielarski płuczemy, suszymy w przewiewnym cieniu, przechowujemy w szczelnych pojemnikach/słoikach w szafce. Rozdrabniamy część z tego dobra dopiero przed użyciem. 

                                        Działanie zdrowotne szałwii lekarskiej: przeciwzapalnie, antybakteryjnie, przeciwwirusowo, ściągająco, przeciwpotnie. Pomaga w stanach zapalnych gardła, jamy ustnej, łagodzi dolegliwości trawienne, poprawia pamięć, reguluje pocenie się i wspiera kobiety w okresie menopauzy, obniżając uderzenia gorąca.  Do Inhalacji, w herbatce, (szczególnie w staropolskiej kuchni) jako przyprawa do mięs, sosów. W kuchennych rewolucjach, ten gatunek szałwii jest wyrazisty, jego zbyt duża ilość może dać gorzki posmak. Przy chorobach przewlekłych, zaleca się konsultację z lekarzem, aby upewnić się, że stosowanie suplementów/naparów/olejków z tej szałwii, że to będzie bezpieczne i odpowiednie dla danej osoby, nie kolidujące z przyjmowanymi lekami. Również zdrowe osoby nie powinny spożywać szałwii lekarskiej w nadmiernych ilościach, a to ze względu na zawartość tujonu.

                                           Szałwia lekarska w aromaterapii stosowana jest głównie do poprawy koncentracji, redukcji stresu, łagodzenia napięć psychicznych i fizycznych. Działa pobudzająco na umysł, poprawia nastrój, ale w zbyt dużym natężeniu/zbyt długo stosowana może przyprawić o ból głowy. W kosmetologii (szampony, kremy, toniki, produkty do higieny jamy ustnej) - łagodzi skórne podrażnienia, redukuje sebum, działa antybakteryjnie i oczyszczająco.

Salvia officinalis - Szałwia lekarska - Echte salie

'Purpurascens'

                                   Wybór miejsca do nasadzeń jest bardzo istotny, nie tylko ze względu na docelową wysokość/szerokość gatunku, ale również poprzez uwzględnienie jego potrzeb związanych z warunkami świetlnymi - lubi rozproszone światło dzienne; czyli odpadają zaciemnione ogrodowe kąty, nie nada się także wystawa południowa. Rośliny te lubią lekko podwyższony stopień wilgotności gleby, także nasadzenia/wysiew w pobliżu jakiegoś zbiornika wodnego, jak najbardziej wskazane. Panuje brak równowagi hydrologicznej w glebie, dlatego latem w czasie upałów i w bezśnieżne zimy, nie obędzie się bez dodatkowych wędrówek z konewką. Zimą, wodę w temperaturze zbliżonej do tej jaka panuje w otoczeniu roślin dostarczamy w bezmroźny dzień w południe; latem rano, albo pod wieczór. Gleby uboższe w substancje odżywcze, użyźniamy. Korzystajmy z nawozów wieloskładnikowych dedykowanych kwitnącym bylinom/ krzewom (dawkowanie, ilość według wskazówek na etykiecie). Jeśli prowadzimy ekologiczną zieloną przestrzeń, wtedy warto wykorzystać którąś z naturalnych metod nawożenia. Rozcieńczonymi z wodą gnojówkami (żywokost, czosnek, pokrzywy), podlewając inne ogrodowe rośliny, zasilmy i tę. Rozsypując równomiernie na podłoże kredę nawozową, albo dolomit (nawozy wapniowe), wzbogacimy ogród w wapń - najkorzystniejsze pH dla szałwii lekarskiej. Nawozem nie posypujemy roślin! 

                                Z początkiem wiosny warto skrócić wszystkie pędy szałwii o 1/3 ich długości. Tym sposobem roślina będzie miała bogaty pokrój i zostanie zachowana równowaga pomiędzy częściami zdrewniałymi, a witalnymi soczystymi pędami. Szałwię lekarską najłatwiej rozmnożyć przez wysiew nasion (wprost do gruntu wiosną lub pod dachem w doniczce nawet już w marcu (drożne podłoże o średnim stopniu wilgotności, pomieszczenie z dostępem do dziennego światła). Kolejna z możliwości, to przez sadzonkowanie (zielne, półzdrewniałe, ukorzenione w wodzie lub ziemi, najlepiej wiosną/latem). Starsze rośliny można także rozmnażać robiąc odkłady poziome, które same się ukorzeniają; po kilku miesiącach je od rośliny macierzystej odcinamy i lokujemy w nowej miejscówce. 

Salvia officinalis - Szałwia lekarska - Echte salie

'Icterina'

 

 

 

Salvia officinalis - Szałwia lekarska - Echte salie

'Tricolor' 

Salvia - Szałwia (gatunki) - Salie (soorten)  ( foto )

  

 

Przypisy:

Licencja: [CC-BY-SA 3.0 Deed]

1. https://pl.wikipedia.org/wiki/Sza%C5%82wia_lekarska

https://en.wikipedia.org/wiki/Salvia_officinalis

https://nl.wikipedia.org/wiki/Echte_salie

https://www.vip-colors.com/2022/04/ogrod-naturalne-metody-nawozenia.html