Artemisia ludoviciana - Bylica luizjańska - Westerse bijvoet

                                               Bylica luizjańska, nazywana potocznie (bylicą białą), to  wyrazista bylina kłączowa, która wywodzi się z rozległych obszarów Ameryki Północnej. W stanie dzikim porasta przede wszystkim suche prerie, kamieniste wzgórza, zarośla oraz przydroża na terenie Stanów Zjednoczonych, Kanady oraz Meksyku, co uwarunkowało jej genialne zdolności przystosowawcze. Roślina ta charakteryzuje się wzniesionym, mocno zagęszczonym, a z czasem wręcz krzewiastym pokrojem, który formuje się bezpośrednio z silnych, podziemnych rozłogów. Jej sztywne, bruzdowane pędy oraz smukłe, lancetowate liście są obustronnie pokryte gęstym, miękkim, śnieżnobiałym lub filcowatym kutnerem. 

                                                                  Silver wormwood.eng

Artemisia ludoviciana - Bylica luizjańska - Westerse bijvoet

'Silver King'

 (VIII)

Ten specyficzny meszek nadaje kępom spektakularny, metaliczno-srebrny odcień, który fenomenalnie odbija promienie słoneczne i nie pozwala roślinie zginąć w zieleni ogrodu. Choć wiotka bylina, to w szczycie letniego rozwoju buduje tak gęstą i zwartą strukturę, że z dystansu idealnie imituje regularny krzew liściasty.

                                             Z tytułu wysokiej wartości zdobniczej i chęci wprowadzenia na rabaty wyrazistego, chłodnego kolorytu, w profesjonalnej sprzedaży ogrodniczej dostępnych jest kilka wyselekcjonowanych odmian o skrajnie różnych 'gabarytach'. Flagowym i najwyższym przedstawicielem

tego gatunku jest kultywar 'Silver King', który w optymalnych warunkach potrafi wznieść się na imponującą wysokość od stu dwudziestu do nawet stu pięćdziesięciu centymetrów. Odmiana ta charakteryzuje się smukłymi, długimi, całkowicie gładkimi na brzegach liśćmi, tworząc monumentalne, srebrzyste parawany na tyłach kompozycji. W wyraźnym kontraście do niego pozostaje odmiana 'Silver Queen', która osiąga znacznie skromniejsze i bardziej kompaktowe rozmiary, dorastając do sześćdziesięciu lub dziewięćdziesięciu centymetrów. 'Silver Queen' buduje niższe, bardziej ażurowe dywany, a jej głównym znakiem rozpoznawczym są unikalne, bardzo szerokie, głęboko wcinane i ostro ząbkowane blaszki liściowe, które nadają kępie wyjątkowo pierzastą, wręcz koronkową strukturę.

                                            W aranżacji przestrzeni ogrodowej te srebrzyste byliny pasują idealnie do założeń nowoczesnych, minimalistycznych, a także do wielkopowierzchniowych ogrodów

Bylinowa rabata

Artemisia ludoviciana - Bylica luizjańska - Westerse bijvoet

'Silver King'

 (VIII)

preriowych, śródziemnomorskich oraz suchych założeń żwirowych. Ze względu na swoje naturalne pochodzenie, bylica luizjańska wymaga stanowisk bezwzględnie słonecznych i suchych, gdzie jej pędy nie pokładają się i zachowują nienaganną, sztywną sylwetkę. Kompozycyjnie ten gatunek pełni rolę genialnego, neutralnego tła, które spektakularnie nasyca, 'podbija' i uwypukla barwy sąsiadujących roślin. Najładniejsze i najbardziej dynamiczne zestawienia tworzy posadzona w bezpośrednim sąsiedztwie bylin o zdecydowanych, nasyconych kolorach kwiatów, takich jak fioletowo-różowe pysznogłówki, purpurowe jeżówki, krwawniki talerzykowate oraz karminowe szałwie omszone. Srebrzyste liście bylicy wyglądają również niezwykle stylowo w wielopoziomowych duetach z krzewami o ciemniejszych, bądź słonecznych liściach, na przykład purpurowymi berberysami, perukowcami czy z pęcherznicą, z którymi budują głębokie, albo energetyczne pełne wyrafinowanego kontrastu kompozycje fakturalne. 

                                                 Optymalne warunki siedliskowe dla bylicy luizjańskiej opierają się na zapewnieniu jej stanowiska w pełni nasłonecznionego, suchego i ubogiego w składniki pokarmowe. Roślina ta wprost uwielbia całodniowe słoneczne kąpiele, podczas których jej pędy zyskują maksymalną sztywność, a srebrzysty kutner staje się najbardziej intensywny. Najwłaściwszym podłożem są gleby lekkie, piaszczyste, żwirowe i przepuszczalne, ( i jak już wiemy, o niskim poziomie wilgotności                                               

Artemisia ludoviciana - Bylica luizjańska - Westerse bijvoet

'Silver King'

 (VIII)

oraz małej zasobności w materię organiczną). Co niezwykle istotne, w dobie współczesnych zmian klimatycznych i postępującego braku równowagi hydrologicznej w glebie, roślina ta jest gatunkiem wysoce pożądanym do przydomowych ogrodów ozdobnych. Tam, gdzie większość innych tradycyjnych bylin nie utrzymałaby się z powodu suszy lub prezentowałaby wyłącznie karłowy, zniekształcony pokrój, ten gatunek bylicy radzi sobie doskonale i zdobi przestrzeń najpiękniej, stając się idealną odpowiedzią na trudne warunki środowiskowe.

                                              Zabiegi pielęgnacyjne wokół bylicy luizjańskiej są zredukowane do absolutnego minimum, a nadmierna opieka może jej wręcz zaszkodzić. Rośliny tej nie należy nawozić. Wysoka zasobność podłoża oraz nadmiar azotu powodują, że jej pędy drastycznie tracą swój srebrzysty odcień, zielenieją, stają się wiotkie i zaczynają się nieestetycznie pokładać na rabacie. W kwestii gospodarki wodnej gatunek ten wykazuje niemal całkowitą niezależność - regularne podlewanie w czasie długiej suszy letniej jest absolutnie zbędne. Nawadnianie wdraża się wyłącznie w przypadku nowo posadzonych, młodych sadzonek, aby pomóc im w wykształceniu głębokiego systemu korzeniowego, natomiast starsze kępy bez problemu czerpią wilgoć z głębszych warstw ziemi. Kluczowym i właściwie jedynym niezbędnym zabiegiem strukturalnym w rocznym cyklu uprawy jest jej prawidłowe, coroczne przycinanie. Ponieważ jest to bylina, której pędy nadziemne całkowicie zamierają na zimę, 

Bylinowa rabata

Artemisia ludoviciana - Bylica luizjańska - Westerse bijvoet

'Silver King'

 (VIII)

cięcie należy wykonywać wczesną wiosną, tuż przed rozpoczęciem nowej wegetacji na przełomie marca i kwietnia. Wszystkie ubiegłoroczne, suche łodygi ścina się bardzo radykalnie, na wysokość zaledwie kilku centymetrów od ziemi. Taki zabieg nie tylko całkowicie oczyszcza stanowisko, ale stymuluje podziemne kłącza do szybkiego wypuszczenia młodych, zdrowych i gęsto ulistnionych pędów. Wykonywanie tego cięcia jesienią jest niewskazane, ponieważ pozostawione na zimę suche, srebrzyste pędy stanowią naturalną barierę chroniącą karpę korzeniową przed zalegającym, ciężkim śniegiem i mrozem. Gatunek ten zimuje w klimacie umiarkowanym dobrze i wykazuje całkowitą mrozoodporność na terenie całej Polski. Jest przypisany do surowej strefy USDA 4, co oznacza, że jego podziemne kłącza bez najmniejszego uszczerbku wytrzymują spadki temperatur poniżej minus trzydziestu stopni Celsjusza. Nawet podczas bezśnieżnych i mroźnych zim karpa korzeniowa nie wymaga żadnego sztucznego okrywania ze strony ogrodnika, a naturalną i wystarczającą barierą ochronną są pozostawione na zimę, suche pędy nadziemne.

W kwestii ściółkowania stanowiska wokół bylicy luizjańskiej należy zachować dużą ostrożność i wybierać wyłącznie materiały mineralne. Ściółkowanie grysem, żwirem lub drobnymi otoczakami idealnie wpisuje się w preriową estetykę, szybko przepuszcza wodę w głąb profilu i chroni szyjkę korzeniową przed gniciem. Należy jednak bezwzględnie unikać ściółkowania tradycyjną, grubą warstwą kory sosnowej. 

Artemisia ludoviciana - Bylica luizjańska - Westerse bijvoet

'Silver Queen'

 (VIII)

Kora silnie zatrzymuje wilgoć w powierzchniowej warstwie gleby i zakwasza podłoże, co przy dłuższych opadach tworzy permanentnie mokre środowisko, będące dla tej sucholubnej byliny główną przyczyną gnicia korzeni.

                                                   Uwaga, ponieważ roślina ta skutecznie rozprzestrzenia się za pomocą silnych, podziemnych rozłogów, w sprzyjającym, lekkim podłożu potrafi w krótkim czasie zagłuszyć delikatniejszych 'sąsiadów'. Z tego powodu w niewielkim ogrodzie ozdobnym lub na małych, uporządkowanych rabatach bylinowych warto założyć jej specyficzny 'kaganiec'. Zabieg ten polega na bezpośrednim wkopaniu w grunt profesjonalnych, grubych barier korzeniowych bądź sadzeniu rośliny w dużych, plastikowych donicach pozbawionych dna, których sztywne ścianki skutecznie zablokują ekspansję kłączy i uniemożliwią im niekontrolowane opanowanie sąsiednich przestrzeni.

                                                 Rozmnażanie bylicy luizjańskiej jest proste i 'intuicyjne', a z racji jej dynamicznego wzrostu najszybsze efekty uzyskuje się metodami wegetatywnymi. Najbardziej naturalną i 'błyskawiczną' techniką jest podział podziemnych kłączy, który najlepiej przeprowadzić wczesną wiosną na przełomie marca i kwietnia lub na początku jesieni we wrześniu. Ponieważ roślina 

Artemisia ludoviciana - Bylica luizjańska - Westerse bijvoet

'Silver Queen'

 (VIII)

intensywnie wytwarza gęstą sieć podziemnych pędów rozłogowych, wystarczy podważyć szpadlem fragment silnie rozrośniętej kępy, odciąć ostrym narzędziem część kłącza z kilkoma zdrowymi pąkami wzrostowymi oraz sprawnymi korzeniami i od razu posadzić na nowe, docelowe miejsce w ogrodzie. 

Alternatywną i równie skuteczną metodą wegetatywną jest pobieranie sadzonek pędowych wierzchołkowych, co pozwala na masowe uzyskanie młodych okazów w trakcie trwania sezonu. Zabieg ten wykonuje się pod koniec wiosny lub wczesnym latem, zazwyczaj w maju lub czerwcu, wykorzystując do tego celu młode, jeszcze niekwitnące i elastyczne pędy tegoroczne. Odcina się zdrowe fragmenty łodyg o długości około dziesięciu do piętnastu centymetrów, skrupulatnie usuwa dolne liście, po czym umieszcza się je w lekkim przepuszczalnym i umiarkowanie wilgotnym podłożu piaszczysto-torfowym. Tak przygotowane sadzonki wierzchołkowe wypuszczają silny system korzeniowy w ciągu zaledwie kilkunastu dni, stając się w pełni gotowymi do samodzielnego wysadzenia na suche i słoneczne rabaty bylinowe. 

                                                Podobnie jak inni przedstawiciele rodzaju Artemisia, bylica luizjańska zawiera w swoich liściach silne olejki eteryczne o charakterystycznym, piołunowym zapachu. Aromatyczny kutner działa jak naturalna bariera ochronna - roślina jest całkowicie omijana przez ślimaki, nornice oraz mszyce, a posadzona w pobliżu innych bylin pomaga chronić je przed szkodnikami.   

Artemisia ludoviciana - Bylica luizjańska - Westerse bijvoet

'Silver Queen'

 (VIII)

Artemisia (soorten) - Bylica (gatunki) ( foto )

 

Przypisy:

Licencja: [CC-BY-SA 3.0 Deed]

https://www.vip-colors.com/

https://en.wikipedia.org/wiki/Artemisia_ludoviciana