Sedum mexicanum - Rozchodnik meksykański - Vetkruid (soort)

                                                 Sedum mexicanum, czyli rozchodnik meksykański, w sprzedaży pod nazwą (jeżyk meksykański), to dekoracyjny sukulent ogrodowy należący do rodziny gruboszowatych (Crassulaceae). Choć nazwa gatunkowa bezpośrednio wskazuje na Meksyk jako jego ojczyznę, dokładne, pierwotne stanowiska naturalne tej rośliny wciąż budzą dyskusje wśród taksonomów, ponieważ roślina ta błyskawicznie dziczeje i rozprzestrzenia się w strefach suchych klimatów tropikalnych 

                                                           The Mexican stonecrop.eng

Sedum mexicanum - Rozchodnik meksykański, (jeżyk meksykański) - Vetkruid (soort)

i subtropikalnych całego świata. W uprawie ogrodowej i komercyjnej ogromną popularność zyskała jego wyselekcjonowana, niezwykle jasna odmiana w kolorze limonki.

                                            Roślina ta charakteryzuje się unikalnym gęstym pokrojem, który zawdzięcza 'igiełkowatym', mięsistym liściom zebranym w regularne okółki po 4 do 5 sztuk wokół wznoszących się, a z czasem płożących pędów. Osiąga niewielką wysokość, zazwyczaj od 5 do 20 centymetrów, lecz silnie rozrasta się na boki, tworząc zwarte, miękkie w dotyku i jaskrawozielone lub w kolorze limonki dywany roślinne. Wiadoma sprawa - ze względu na te specyficzne, gęsto ułożone i charakterystyczne liście, rozchodnik ten powszechnie nazywany jest (jeżykiem). Pędy wykazują tendencję do pokładania się, dzięki czemu roślina fantastycznie przewiesza się przez krawędzie donic i murków. 

                                           W strefie klimatu umiarkowanego roślina staje się szczególnie widowiskowa w okresie kwitnienia, który przypada na późną wiosnę oraz wczesne lato (najczęściej od 

czerwca do lipca). Sedum mexicanum wytwarza bardzo obfite, jaskrawożółte lub złociste, gwiazdkowate kwiaty o promienistej symetrii. Są one zebrane na szczytach pędów w duże, spłaszczone kwiatostany typu wierzchotka (dokładniej wierzchotki wieloramienne). Pojedyncze kwitnienie dywanu rozchodników trwa nieprzerwanie przez około 4 do 6 tygodni, zamieniając zielone 'poduszki' w jednolitą, wyrazistą plamę barwną, która silnie wabi pszczoły oraz inne dzikie zapylacze. 

                                          Jeżyk meksykański rewelacyjnie nadaje się do całorocznej/wieloletniej uprawy w zewnętrznych donicach balkonowych i tarasowych, zachowując swoją ulistnioną, architektoniczną formę również zimą. Kluczowym warunkiem udanego zimowania w gruncie lub pojemniku jest 

Sedum mexicanum - Rozchodnik meksykański, (jeżyk meksykański) - Vetkruid (soort)

zapewnienie perfekcyjnego, wręcz ekstremalnego drenażu podłoża, gdyż nadmiar stojącej wody podczas mrozów niszczy system korzeniowy znacznie szybciej niż niska temperatura. Donica musi posiadać duże otwory odpływowe w dnie, a ziemię należy obficie wymieszać z gruboziarnistym piaskiem, żwirem lub perlitem. Wybór materiału, z którego wykonany jest pojemnik, decyduje o przetrwaniu rośliny na mroźnym powietrzu. Tradycyjne, plastikowe doniczki pod wpływem silnych mrozów pękają, a cienkie ścianki nie chronią korzeni przed gwałtownymi skokami temperatur. Najlepszym rozwiązaniem są mrozoodporne donice z nowoczesnych kompozytów, grubościennej ceramiki szamotowej lub terakoty wysokiej jakości (wypalanej w wysokich temperaturach), które nie chłoną wilgoci i są odporne na rozsadzanie przez lód. W chłodniejszych podregionach klimatu umiarkowanego uprawiany w donicy Sedum mexicanum na czas zimy warto profilaktycznie zabezpieczyć, owijając donicę agrowłókniną lub stawiając ją w zacisznym, osłoniętym od mroźnych wiatrów miejscu przy ścianie budynku.

                                            (Jeżyk meksykański) do prawidłowego rozwoju i intensywnego wybarwienia 'soczystych' liści wymaga ekspozycji jak najbardziej słonecznej. Pełne, bezpośrednie słońce stymuluje zwarty, 'poduszeczkowaty' pokrój i zapobiega wyciąganiu się pędów. Sukulent ten wykazuje imponującą odporność na brak wody, jednak przy skrajnie długich okresach suszy w sezonie wegetacyjnym oraz podczas bezśnieżnej, suchej zimy wymaga interwencyjnego podlewania. Latem zabieg ten wykonuje się wyłącznie rano, albo wieczorem, co zapobiega szokowi termicznemu i poparzeniom liści przez słońce. Zimą natomiast wodę dostarcza się rzadko, wyłącznie w bezmroźny dzień w godzinach południowych, aby podłoże zdążyło wchłonąć wilgoć przed wieczornym spadkiem temperatury. Roślina ta charakteryzuje się minimalnymi potrzebami pokarmowymi i w zasadzie nie wymaga żadnego nawożenia, a nadmiar składników odżywczych mógłby wręcz osłabić jej odporność i zepsuć naturalnie gęsty pokrój.

                                           Sedum mexicanum, ze względu na swój jaskrawy, wyrazisty kolor i strukturę, stanowi doskonały element kontrastujący w wielogatunkowych aranżacjach z innymi rozchodnikami (tutaj sprawdź, z którymi). W donicach i na skalniakach najlepiej zestawiać go z odmianami o odmiennym pokroju i zabarwieniu liści. 

Kompozycje z innymi sukulentami ogrodowymi (z jakimi, sprawdź tutaj) i roślinami o podobnych wymaganiach. Tworząc aranżacje mieszane w suchych i słonecznych miejscach, należy dobierać wyłącznie takie gatunki, które bez problemu zniosą długotrwałe deficyty wody, całkowity brak nawożenia oraz wykazują zapotrzebowanie na przepuszczalne i drożne podłoże. Absolutnymi faworytami w takich zestawieniach są rojniki, czyli spokrewnione z rozchodnikami, niezwykle wytrzymałe sukulenty tworzące zwarte, geometryczne rozety. Odmiany rojnika murowego, pajęczynowatego czy górskiego, mieniące się odcieniami głębokiej purpury, miedzi, szarości i brązu, stanowią genialny kontrast strukturalny dla luźniejszego, drobnego i jaskrawego dywanu, jaki tworzy Sedum mexicanum. Te sztywne, architektoniczne formy rojników posadzone w grupach pośród jaskrawych pędów rozchodnika meksykańskiego tworzą dynamiczny i wielopoziomowy układ, który zachowuje nienaganny wygląd przez cały rok, również w okresie zimowym. W większych, głębszych pojemnikach tarasowych oraz na pełnych słońca rabatach jeżyk meksykański może z powodzeniem pełnić funkcję spektakularnej, gęstej rośliny okrywowej i zadarniającej, wypełniającej puste przestrzenie u podnóża wyższych, kserofitycznych gatunków. Wyśmienitym partnerem strukturalnym będą tutaj niziutkie, wybitnie odporne na suszę trawy, ze szczególnym uwzględnieniem kostrzewy w jej najbardziej karłowych odmianach. Nitkowate, sztywne i stalowoniebieskie liście tej trawy tworzą z kolorem limonki u rozchodnika jedno z najbardziej klasycznych i efektownych zestawień kolorystycznych w nowoczesnej architekturze krajobrazu. Jako uzupełnienie kompozycji o element dynamicznie kwitnący przez całe lato warto wprowadzić/dosadzić jednoroczną portulakę wielkokwiatową , która uwielbia kąpiele słoneczne, a jej mięsiste pędy i obsypane jaskrawymi kwiatami wierzchołki idealnie współgrają z wymaganiami uprawowymi oraz estetyką Sedum mexicanum. W tak skomponowanej donicy lub na skalniaku wszystkie rośliny wspierają się nawzajem, nie konkurując o wodę ani o składniki pokarmowe, co gwarantuje  niewielkie nakłady pracy przy całej aranżacji.

 

 Sedum - Rozchodnik (gatunki) - Vetkruid (variëteiten) ( foto )

 

Przypisy:

Licencja: [CC-BY-SA 3.0 Deed]

https://www.vip-colors.com/

https://en.wikipedia.org/wiki/Sedum_mexicanum