środa, 27 maja 2026

Balkon i taras. 30 roślin, które odstraszają komary

                                           Przełom maja i czerwca, to dla nas optymalny moment aranżacyjny, w którym donice i skrzynki balustradowe na balkonach i tarasach zapełniają się nowymi, sezonowymi kompozycjami oraz trwałymi bylinami. Warto połączyć estetyczną metamorfozę przestrzeni z funkcjonalnością użytkową roślin i stworzyć wokół strefy wypoczynku  botaniczną barierę ochronną przed insektami. Naszym celem jest skuteczna obrona przed krwiożerczymi zapędami komarzyc. Wbrew powszechnej opinii, samce komarów są całkowicie nieszkodliwe i żywią się wyłącznie nektarem kwiatowym; to samice potrzebuje białka z naszej krwi, aby móc złożyć jajeczka i przedłużyć gatunek. 

Balkon latem
 Balkon i taras. 30 roślin, które odstraszają komary 
Lavandula angustifolia -  Lawenda wąskolistna, l. lekarska  - Echter Lavendel ( foto )

Wprowadzając na balkon i taras odpowiednio dobrane rośliny, uderzamy bezpośrednio w ich receptory węchowe, uniemożliwiając lokalizację 'ofiar', czyli nas.

                                           Poniższy spis obejmuje aż 30 precyzyjnie dobranych gatunków, które można swobodnie łączyć ze sobą oraz z 'typowo' dekoracyjnymi roślinami sezonowymi dedykowanymi tym przestrzeniom. Kluczem do sukcesu takiej aranżacji jest jednak zrozumienie indywidualnych potrzeb dotyczących ekspozycji, zasobności i stopnia wilgotności podłoża. Część z tych naturalnych repelentów

poniedziałek, 25 maja 2026

Brzmienie zakorzenione w naturze. Botanika w świecie instrumentów

Violin Antonio Stradivari
Brzmienie zakorzenione w naturze. Botanika w świecie instrumentów
Skrzypce 'Gould' 
Antonio Stradivari wykonał je w 1693 roku 
Zdjęcie zostało pobrane i udostępnione ze strony ( foto )

                                              Świat muzyki od samych swoich początków pozostaje nierozerwalnie związany z instrumentami wytwarzanymi z surowców roślinnych. Ta niezwykła, dźwiękowa podróż, będąca współcześnie udziałem miliardów ludzi na całym świecie, rozpoczęła się przed tysiącami lat od prostych instrumentów rdzennych plemion, które do określania tożsamości, scalenia więzi oraz do indywidualnego wyrażania duchowego i mentalnego - wykorzystywały łatwo dostępne zasoby natury, takie jak bambus, wydrążone pnie, czy trzcina. Z biegiem wieków ludzkość w mistrzowski sposób rozwinęła

piątek, 22 maja 2026

Echium webbi - Żmijowiec Webba - Slangenkruid

                                               Echium webbi, to jest żmijowiec Webba, fascynujący przedstawiciel rodziny ogórecznikowatych, który w warunkach naturalnych jest dumnym endemitem wyspy La Palma w archipelagu Wysp Kanaryjskich. W swoim rodzimym, słońcem spowitym środowisku jako zimozielony krzew liściasty, porasta suche skaliste zbocza oraz widne lasy sosnowe, gdzie wykształcił niezwykłą odporność na okresowe susze i intensywne kąpiele słoneczne. To właśnie pochodzenie ukształtowało jego unikalny charakter, łączący surowość formy z egzotyczną elegancją,

                                                                Webb viper's bugloss.eng

Echium webbi
Echium webbi - Żmijowiec Webba - Slangenkruid
 (V)

która coraz śmielej wkracza do europejskich ogrodów i na słoneczne tarasy.

                                        Roślina charakteryzuje się wzniesionym, silnie rozgałęzionym pokrojem, przybierając formę gęstego, niemal architektonicznego krzewu. Jej pędy są gęsto pokryte lancetowatymi, srebrzysto-zielonymi liśćmi, które swoją szorstkość i charakterystyczne owłosienie zawdzięczają licznym drobnym włoskom – to naturalna bariera chroniąca tkanki przed utratą wilgoci. Największy spektakl dekoracyjny rozpoczyna się wiosną (w maju) i trwa przez znaczną część lata. Żmijowiec Webba wytwarza

środa, 20 maja 2026

Rhododendron kiusianum - (Azalia kiusiuańska) - Kiusianum azalea

                                            (Azalia kiusiuańska) - mamy do czynienia z różanecznikiem, który zimą 'trzyma' cześć liści. Jego widowiskowe wiosenne kwitnienia przystroi każdą z wyznaczonych ogrodowych przestrzeni, czy to w kompleksie zielni miejskiej, czy w prywatnym przydomowym zaciszu. Rodzime tereny tego gatunku, to Japonia. Ze względu na duże walory zdobnicze i łatwość w uprawie (przy poszanowaniu jego podstawowych potrzeb świetlnych, glebowych i wodnych), bardzo często

                                                                            Kyushu azalea.eng

Rhododendron kiusianum
Rhododendron kiusianum - (Azalia kiusiuańska) - Kiusianum azalea
Zdjęcie wykonała i udostępniła do publikacji pani Joanna

jest wykorzystywana w krzyżowaniu z innymi gatunkami rodzaju, czego wynikiem są kolejne i kolejne atrakcyjne hybrydy. Pod 'szyldem' rhododendron kiusianum, wiosenne kwitnienie odmian, gdzie kwiaty białe, różowe, bądź czerwone. To, że dosłownie 'oblepiają' w dużych ilościach wszystkie pędy sprawia, że gatunek jest jednym z atrakcyjniejszych pośród innych azalii. Liczmy się z pokrojem, gdzie pomiędzy

poniedziałek, 18 maja 2026

Salvia officinalis - Szałwia lekarska - Echte salie

                                    Szałwia lekarskaozdobna roślina ogrodowa, która dzięki swym właściwościom smakowym i leczniczym od dawna jest wykorzystywana w ziołolecznictwie oraz w kuchennych rewolucjach. Wielofunkcyjna, nietrudna w uprawie, o okazałych widowiskowych kształtach. Z czasem jej szarozielone pędy drewnieją od dołu; więc łącząc cechy byliny i krzewu klasyfikowana jest jako półkrzew. Rodzime tereny, to strefa śródziemnomorska. Choć należy okryć ją przed nadejściem zimy, 

                                                                              Sage.eng

Salvia officinalis - Szałwia lekarska - Echte salie 
'Purpurascens'

co wymaga większych nakładów pracy pielęgnacyjnych, z dużym powodzeniem od bardzo dawna jest uprawiana w Polsce. W ziołowym zakątku, czy w ogrodzie pośród roślin ozdobnych; wszędzie tam, gdzie słoneczne, osłonięte od wiatru stanowiska oraz przepuszczalne żyzne gleby z pH w kierunku zasadowym, o stałym umiarkowanym stopniu wilgotności. W zestawieniach z innymi gatunkami szałwii, albo w kompozycjach naturalistycznych z innymi roślinami o podobnych potrzebach siedliskowych

poniedziałek, 11 maja 2026

Pelargonium grandiflorum - Pelargonia wielkokwiatowa - Franse geranium

                                              Pelargonia wielkokwiatowa, znana również jako pelargonia angielska, bądź pelargonia królewska - to bez wątpienia najbardziej dystyngowana przedstawicielka rodzaju pelargonium, która cieszy się niesłabnącym uznaniem miłośników roślin. Gatunek wyjściowy, na bazie którego powstały współczesne, zachwycające kultywary, pochodzi z południowych krańców Afryki. To właśnie tamtejszy klimat ukształtował jej charakterystyczne cechy, które hodowcy umiejętnie wydobyli, tworząc odmiany o kwiatach przypominających miniaturowe azalie. Roślina ta cechuje się zwartym, pełnym i wzniesionym pokrojem, osiągając zazwyczaj od 25 do 45 centymetrów wysokości. Jej liście są sztywne, dłoniaste 

                                                       Pelargonium grandiflorum.eng

Pelargonium grandiflorum
Pelargonium grandiflorum - Pelargonia wielkokwiatowa - Franse geranium

i wyraźnie ząbkowane, co stanowi doskonałe, gęste tło dla spektakularnych kwiatostanów, które prezentują się w zależności od odmiany w mniejszym, bądź w większym rozmiarze oraz w wielu odsłonach kolorystycznych.

                                            Główny okres kwitnienia pelargonii wielkokwiatowej przypada na wiosnę i wczesne lato, zazwyczaj od maja do lipca, choć przy odpowiedniej pielęgnacji proces ten może trwać znacznie dłużej. To, co wyróżnia ją na tle kuzynek, to przede wszystkim rozmiar i ubarwienie płatków – większość odmian posiada znacznie większe, często pofalowane i ozdobione ciemniejszymi plamami lub żyłkowaniem w centralnej części, co nadaje im niemal egzotyczny wygląd. Paleta barw rozciąga się od czystej bieli, przez subtelne pastele i róże, aż po głębokie burgundy i fiolety, czyniąc z każdej rośliny żywe dzieło sztuki.

Na naszej szerokości geograficznej pelargonia ta pełni podwójną rolę dekoracyjną, płynnie adaptując się

piątek, 8 maja 2026

Musa basjoo - Bananowiec japoński - Japanse vezelbanaan

                                         Bananowiec japoński, pomimo swojej nazwy sugerującej pochodzenie z Japonii, wywodzi się z subtropikalnych regionów Chin, skąd przed wiekami trafił na archipelag japoński. Jest to roślina o niezwykle silnym ładunku egzotyki, która za sprawą swoich gigantycznych, soczysto zielonych liści i monumentalnego pokroju potrafi zmienić każdą przestrzeń w namiastkę tropikalnej dżungli. To właśnie ta spektakularna uroda sprawia, że polscy miłośnicy roślin podejmują wyzwanie jego uprawy na dwa zasadnicze sposoby: nasadzenia bezpośrednio w gruncie, jako 'ryzykowny element' ogrodowych przestrzeni oraz jako roślinę doniczkową, zdobiącą jasne wnętrza i w czasie lata tarasy. 

                                                                         Japanese banana.eng

Musa basjoo
Musa basjoo - Bananowiec japoński - Japanse vezelbanaan

                                             W Polsce uprawa bananowca bezpośrednio w gruncie jest zadaniem dla cierpliwych pasjonatów i wiąże się z dużymi nakładami pracy oraz niepewnym skutkiem. Choć gatunek ten jest uznawany za najbardziej mrozoodporny z rodzaju, nasze zimy zmuszają do budowania skomplikowanych konstrukcji izolacyjnych. Każdej jesieni należy usunąć liście, a pozostawiony niby pień i części podziemne solidnie zabezpieczyć, (styropian, folia drobno oczkowana itp., itd.). To sprawia, że po zdjęciu chroniących przed przemarzaniem osłon (przełom kwietnia i maja), roślina co roku musi startować od zera, rzadko osiągając w krótkim sezonie pełnię swoich możliwości. Walka z wilgocią i ryzykiem gnicia w czasie zimowania sprawia, że gruntowa uprawa bananowca japońskiego w naszej strefie klimatycznej jest raczej ogrodniczym eksperymentem niż gwarancją stabilnej dekoracji.

                                         Zdecydowanie bezpieczniejszym, bardziej satysfakcjonującym, efektywnym i efektownym rozwiązaniem jest prowadzenie Musa basjoo jako rośliny doniczkowej. W tym systemie