środa, 23 września 2026

Trendy w ogrodnictwie. Uprawa drzew w donicach

                                               Wraz z dzisiejszym nadejściem astronomicznej jesieni, wprowadźmy 'na dobry wieczór' jej bogactwo kolorytu. Drzewa w donicach, które są wyeksponowane przez cały rok na zewnątrz, stanowią nieoczywiste rozwiązanie tam, gdzie podziemna infrastruktura uniemożliwia tradycyjne nasadzenia w gruncie. Można te nowoczesne aranżacje zastosować w różnych przestrzeniach 

Uprawa drzew w donicach
Acer palmatum - Klon palmowy -  Japanse esdoorn ( foto )
oraz oraz Carex oshimensis - Turzyca oszimska - Japanse zegge ( foto )
(IX)

- od prywatnych tarasów, przez podwórza, strefy wypoczynku, aż po liniowe nasadzenia pojemnikowe w wielkomiejskich kompleksach. Dlaczego warto sadzić drzewa w donicach? Które gatunki? W jakich donicach? Gdzie eksponować? Jak pielęgnować?  

                                              Dlaczego warto sadzić drzewa w donicach? Korzyści i uwarunkowania. Wprowadzenie drzew do uprawy pojemnikowej to wysoce efektywny i nowoczesny zabieg z zakresu architektury krajobrazu, który pozwala na przełamanie barier strukturalnych w przestrzeniach całkowicie odciętych od naturalnego gruntu. W warunkach intensywnej urbanizacji, gdzie gęsta podziemna infrastruktura techniczna, garaże podziemne, parkingi czy betonowe podwórza uniemożliwiają tradycyjne nasadzenia, wielkogabarytowe donice stają się jedyną alternatywą dla wprowadzenia monumentalnej zieleni. Mobilność takich układów roślinnych otwiera nie tylko przed projektantami, ale przed nami wszystkimi wiele możliwości dynamicznego zarządzania przestrzenią,

poniedziałek, 21 września 2026

Viola labradorica - Fiołek labradorski - Labradorviooltje

                                           Fiołek labradorski, to jedna z tych subtelnych bylin, które wnoszą do ogrodu powiew naturalnej, leśnej dzikości. Zgodnie ze swoją nazwą, gatunek ten wywodzi się z chłodnych, północnych rejonów Ameryki Północnej, w tym z surowych krajobrazów Grenlandii i północnej Kanady. W strefie klimatu umiarkowanego, w tym również w Polsce, roślina ta doskonale odnalazła się w stanie dzikim, zasiedlając specyficzne, wilgotne siedliska. Najczęściej można ją spotkać na obrzeżach lasów, 

                                                                              Alpine violet.eng 

Viola labradorica
Viola labradorica - Fiołek labradorski - Labradorviooltje
 

w zaroślach oraz na zacienionych polanach, gdzie panuje specyficzny mikroklimat i umiarkowana wilgotność podłoża. Pokrój fiołka labradorskiego jest niski i kępowy, zazwyczaj nieprzekraczający 10–15 centymetrów wysokości. Jego najbardziej charakterystycznym walorem dekoracyjnym, obok delikatnych kwiatów, są liście o sercowatym kształcie, które często przybierają intrygujący, ciemnozielony odcień z wyraźnym fioletowym lub purpurowym unerwieniem. Roślina ta kwitnie stosunkowo długo i obficie – pierwsze fioletowe kwiaty pojawiają się już w kwietniu i zdobią niskie kępy aż do czerwca, stanowiąc jeden z pierwszych barwnych akcentów wiosennego ogrodu. 

                                      W relacji z ogrodnikiem fiołek ten wykazuje się dużą autonomią; często mówi się, że prędzej „ucieka” z naturalnych stanowisk bezpośrednio do przydomowych ogrodów, niż jest do nich oficjalnie zapraszany. Wybiera miejsca zacienione i półcieniste, gdzie gleba zachowuje

piątek, 18 września 2026

Jesienny poplon w ogrodzie warzywnym na nawóz zielony

                                            Jesienny poplon w ogrodzie warzywnym na nawóz zielony. Jakie korzyści? Jakie rośliny? Kiedy wysiewać? Jaka różnica pomiędzy poplonem ozimym, a mulczem? Wprowadzenie jesiennego poplonu do przestrzeni przydomowego ogrodu warzywnego lub na miejską działkę ma fundamentalne znaczenie agrotechniczne w momencie, gdy większość plonów głównych została już zebrana, a grządki pozostają puste. Pozostawienie podłoża w stanie całkowitego odłogowania na okres jesienno-zimowy niesie za sobą poważne ryzyko degradacji warstwy uprawnej. Ogołocona ziemia ulega wówczas silnej erozji wietrznej i wodnej, a zbyt długie okresy bez opadów deszczu

Jesienny poplon
Jesień. Prace ogrodowe
Poplon w ogrodzie warzywnym na nawóz zielony

i pokrywy śnieżnej prowadzą do powstawania twardej 'skorupy' glebowej, która zdecydowanie ogranicza naturalne napowietrzenie i wymianę gazową. Tak osłabione stanowisko staje się dodatkowo podatne na ekspansję uciążliwych chwastów, które bez przeszkód zasiedlają puste przestrzenie i bezustannie eksploatują zubożałe po całym sezonie wegetacyjnym podłoże, wyciągając z niego resztki cennych składników mineralnych i wodę.A wiosną mocno ukorzenione, 'stawiają opór', gdy dążymy do ich całkowitego usunięcia. 

                                     Właśnie w tym krytycznym punkcie 'na scenę wkracza' poplon na nawóz zielony, którego głównym zadaniem jest skuteczna odbudowa utraconej żyzności gleby oraz naturalne zabezpieczenie stanowiska przed zachwaszczeniem. Gęsty 'dywan' roślin poplonowych całkowicie eliminuje puste miejsca w ogrodzie, trwale blokując rozwój dzikich gatunków i zatrzymując drogocenne makro- oraz mikroelementy w ekosystemie przed ich bezpowrotnym wypłukaniem

środa, 16 września 2026

Campsis grandiflora - Milin wielkokwiatowy - Trompetklimmer

                                              Milin wielkokwiatowy, znany również pod synonimiczną nazwą (bignonia grandiflora) to pnącze o wysokich walorach zdobniczych, którego naturalne stanowiska znajdują się w ciepłych, umiarkowanych i subtropikalnych rejonach Azji Wschodniej, ze szczególnym uwzględnieniem środkowych i południowych Chin oraz Japonii. W swoim rodzimym środowisku zasiedla brzegi lasów i nadrzeczne zarośla, wykazując dynamiczny, choć nieco słabszy i bardziej kontrolowany wzrost 

                                                               Chinese trumpet vine.eng

Vademecum Interesting Plants
Campsis grandiflora - Milin wielkokwiatowy - Trompetklimmer
(VIII)

niż jego amerykański krewniak. Charakteryzuje się wiotkim, pnącym pokrojem, wytwarzając długie, drewniejące pędy, które wspinają się po naturalnych i sztucznych podporach, przy czym gatunek ten posiada znacznie mniej czepnych korzeni przybyszowych, przez co jego pędy mają tendencję do malowniczego, przewieszania się i wymagają solidnego podwiązywania w początkowej fazie wzrostu.

                                             W uprawie ogrodowej gatunek typowy osiąga zazwyczaj wysokość od 4 do 6 metrów, rozrastając się |(przy murze/podporach) na szerokość około 2 do 3 metrów, w zależności od dostępnej przestrzeni oraz zastosowanego sposobu prowadzenia i cięcia. Wśród odmian uprawnych w ogrodach kwietnych na szczególną uwagę zasługuje spektakularny kultywar 'Morning Calm', który wyróżnia się wyjątkowo dużymi, szeroko otwartymi kwiatami o średnicy dochodzącej do 8 do 10 centymetrów w kolorze głębokiego pomarańczu z żółtym gardłem; odmiana ta rośnie dość silnie, osiągając zbliżone do czystego gatunku wymiary rzędu 5–6 metrów wysokości. Z kolei karłowe

poniedziałek, 14 września 2026

Jesienna uprawa warzyw poplonowych w szklarni i w tunelu foliowym

                                           Jesienna uprawa warzyw poplonowych w szklarni i w tunelu foliowym. Które warzywa, jakie zabiegi pielęgnacyjne? To wysoce efektywny sposób na maksymalne wydłużenie sezonu wegetacyjnego oraz optymalne zagospodarowanie zamkniętych struktur ogrodowych po zbiorze plonu głównego. Ta grupa roślin jadalnych o dość krótkim okresie wegetacji wstępuje na scenę ogrodniczą bezpośrednio po likwidacji upraw pomidorów, ogórków czy papryki. W czasie wrześniowych nasadzeń pod osłonami dominują trzy główne grupy: wysoce odżywcze warzywa liściowe

Uprawa warzyw poplonowych w szklarni i tunelu foliowym
Uprawa warzyw poplonowych w szklarni i tunelu foliowym
Zdjęcie zostało pobrane i udostępnione ze strony ( foto ) 

odporne na chłody gatunki kapustne oraz wyjątkowo 'łatwe i szybkie' w uprawie warzywa, których dobór gatunkowy daje z uprawy smaczną część podziemną (rzodkiewka), albo nieoceniony materiał na botwinkę. (Jakie, poniżej).

                                       Główną wartością użytkową warzyw poplonowych jest stały dostęp do świeżych, chrupkich i pełnych witamin nowalijek dla wszystkich domowników, roślin zbieranych sukcesywnie aż do pierwszych tygodni zimy, co przy niedużych nakładach pracy również wpływa na pomniejszenie codziennych wydatków na zdrową żywność.

                                     Wprowadzenie poplonów jadalnych niesie za sobą również fundamentalne korzyści dla podłoża w przydomowej szklarni lub w 'foliaku', zapobiegając wyjałowieniu, erozji oraz naturalnemu zachwaszczeniu w okresie jesienno-zimowym. Przed bezpośrednim zagospodarowaniem

piątek, 11 września 2026

Epidendrum secundum - (Storczyk trzcinowy), (storczykowate)

Rodzina:  Orchidaceae
Podrodzina: Epidendroideae
Plemię: Epidendreae
Podplemię: Laeliinae
Gatunek: Epidendrum secundum

 
                                        Gatunek epidendrum secundum stanowi ikonę tak zwanych (storczyków trzcinowatych). Jego unikalność w obrębie tej grupy opiera się na specyficznej orientacji kwiatów – w przeciwieństwie do wielu krewniaków, ten prezentuje kwiaty u których warżka skierowana jest ku górze, nadając kwiatostanom charakterystyczny, niemal architektoniczny wygląd. Jak już wiemy, sam w sobie epidendrum secundum jest naturalnym gatunkiem botanicznym; występuje na ogromnych obszarach Ameryki Południowej. Jednak to, co spotykasz w sklepach (te mniejsze, różowe, czy białe okazy),

                                                                  Lopsided star orchid.eng 

Vademecum Interesting Plants
Epidendrum secundum (storczykowate)

to najczęściej: * Hybrydy złożone (complex hybrids). To krzyżówki wielu gatunków z sekcji Amphiglottium (m.in. E. secundum, E. radicans, E. evectum). Hodowcy krzyżują je ze sobą od dekad, by uzyskać rośliny o bardziej zwartym pokroju i nowych kolorach.

* Kultywary (odmiany uprawne). Często są to wyselekcjonowane formy samego E. secundum, które rozmnaża się masowo w laboratoriach (in vitro), aby zachować ich specyficzne cechy (np. seria 'Ballerina').

                                      Wartość Epidendrum secundum w domowych kolekcjach wynika przede wszystkim z bogactwa jak roślina ta prezentuje swoje kwiatostany. W przeciwieństwie

środa, 9 września 2026

Osmunda regalis - Długosz królewski - Koningsvaren

                                           Długosz królewski, to wyrazista wieloletnia paproć o szerokim, wręcz kosmopolitycznym zasięgu występowania, obejmującym naturalne stanowiska w Europie, Azji, Afryce oraz obu Amerykach. W stanie dzikim gatunek ten porasta terytorium Polski, gdzie jednak należy do roślin rzadkich, spotykanych głównie na niżu.  Dziko rosnące populacje zasiedlają przede wszystkim podmokłe lasy liściaste, olszyny bagienne oraz torfowiska, co odzwierciedla jego wymagania podwyższonej wilgotności podłoża. W skali globalnej gatunek klasyfikowany jest jako takson najmniejszej troski (LC) 

                                                                       Royal fern.eng

Długosz królewski roślina
Osmunda regalis - Długosz królewski - Koningsvaren
(IX) 

na Czerwonej liście gatunków zagrożonych, jednak w rodzimej florze Polski objęty jest ścisłą ochroną gatunkową. Więc jeśli w przydomowym ogrodzie, to zakupiony w szkółce/sklepie ogrodniczym, albo egzemplarze pozyskane z podziału od zaprzyjaźnionych sąsiadów z ich zielonej przestrzeni.  

                                             Roślina ta charakteryzuje się  majestatycznym wyprostowanym i kępiastym pokrojem, z czasem formującym potężne, zdrewniałe kłącze przypominające niski pień. Wiosenny rozwój wegetacji przynosi niezwykle dekoracyjne pędy, które w początkowej fazie wzrostu są zwinięte niczym 'klasyczne' pastorały. W okresie letnim, najczęściej w czerwcu, na szczytach wewnętrznych liści asymilacyjnych rozwijają się charakterystyczne, gęste i rdzawo-brązowe kłosy zarodnionośne (sporofile), które ze względu na swój efektowny wygląd przyniosły gatunkowi potoczną nazwę (paproci kwitnącej)