Chrysanthemum × morifolium - Chryzantema wielkokwiatowa

                                             Czy to rośliny do jesiennych zewnętrznych aranżacji? Czy tę chryzantemę wykorzystuje się we florystyce? Jak uprawiać karłową chryzantemę wielkokwiatową w doniczce w mieszkaniu?  Chrysanthemum × morifolium, czyli chryzantema wielkokwiatowa, to gatunek mieszańcowy o statusie 'hybrydy kompleksowej', będący efektem wielowiekowej, skomplikowanej selekcji i krzyżowania azjatyckich gatunków dzikich, głównie Chrysanthemum indicum oraz Chrysanthemum vestitum. W klasyfikacji botanicznej niezmiennie i oficjalnie obowiązuje nazwa rodzajowa Chrysanthemum, która ostatecznie zastąpiła przejściowo stosowany, dawny termin (Dendranthema).

                                                              Florist's daisy.eng

Chrysanthemum × morifolium - Chryzantema wielkokwiatowa - Chrysant hybride 

                                                Roślina ta jest uosobieniem jesiennej dekoracyjności, zachwyca plastycznością morfologiczną. Przekłada się to na niezwykle bogate, potrójne zastosowanie użytkowe (ogród, florystyka, mieszkanie).

Pierwszym i najbardziej powszechnym sposobem wykorzystania chryzantemy wielkokwiatowej są powszechnie spotykane jesienne aranżacje zewnętrzne. Od września do listopada dekoruje ona tarasy, balkony oraz przestrzenie ogrodowe i cmentarne, wnosząc intensywne barwy w czas schyłku wegetacji. Najpopularniejszą formą są gotowe, gęsto ukwiecone egzemplarze w donicach, kupowane

Pyrus pyrifolia - Grusza chińska, nashi - Nashipeer

                                               Grusza chińska, znana powszechnie pod nazwą nashi, to jedno z najbardziej intrygujących drzew owocowych, które w pierwszej kolejności budzi duże zainteresowanie swoim okrągłym, zupełnie nietypowym dla tradycyjnych gruszek kształtem, przypominającym jabłko. Dopiero w drugiej kolejności roślina ta wywołuje ciekawość konsumentów i ogrodników swoim specyficznym wnętrzem - okazuje się bowiem, że jej owoce są całkowicie pozbawione klasycznego, maślanego charakteru, oferując w zamian wyjątkowo chrupiący, a przy tym niesamowicie soczysty i 'odświeżający' miąższ. Gatunek ten w ujęciu historycznym pochodzi z terenów Azji Wschodniej,

                                                                 Asian pear.eng 

Pyrus pyrifolia - Grusza chińska, nashi - Nashipeer

 

gdzie od tysiącleci był selekcjonowany i uprawiany na obszarze dzisiejszych Chin oraz Japonii. Co zaskakujące, globalna skala uprawy tej rośliny jest gigantyczna, ponieważ produkcja nashi stanowi obecnie bez mała 50% ogólnej produkcji wszystkich gruszek na świecie (!) W sadowniczych nasadzeniach bezapelacyjnie przodują kraje azjatyckie oraz kraje półkuli południowej, w tym Chiny, Japonia, Korea Południowa, a także Nowa Zelandia i Australia. Z kolei na kontynencie europejskim w uprawie tego taksonu wyraźnie wyróżniają się cieplejsze regiony Francji oraz Włoch.

                                              Co pozytywne dla rodzimych pasjonatów pomologii, gruszę chińską można jak najbardziej z powodzeniem uprawiać w Polsce, z tym jednak zastrzeżeniem, że nasadzenia powinny być lokalizowane wyłącznie

Lepismium cruciforme - Lepismium (soort)

                                                         Lepismium cruciforme, to kolejna interesująca strukturalna roślina należąca do rodziny kaktusowatych (Cactaceae). W stanie dzikim gatunek ten pochodzi z tropikalnych i subtropikalnych lasów deszczowych Ameryki Południowej, gdzie jego najbogatsze naturalne stanowiska rozciągają się od wschodniej Brazylii, przez Paragwaj, aż po północno-wschodnią Argentynę. W swoim rodzimym biotopie porasta omszałe konary najwyższych partii drzew oraz szczeliny skalne, bytując tam jako epifit lub rzadziej litofit. Choć z punktu widzenia systematyki jest to autentyczny kaktus, ewolucyjnie przystosował się do wilgotnego, cienistego mikroklimatu lasu tropikalnego. 

                                                           Lepismium cruciforme.eng

Lepismium cruciforme - Lepismium (soort) 

Magazynuje wodę w mocno zmodyfikowanych, 'mięsistych' łodygach, które charakteryzują się unikalną, rzeźbiarską budową - pędy są zazwyczaj trój- lub czterokanciaste w przekroju (stąd nazwa cruciforme, oznaczająca 'krzyżowy' kształt) i posiadają głębokie nacięcia wzdłuż krawędzi, z których wyrastają pęczki białych, wełnistych włosków.

                                               Pokrój tej rośliny jest zwieszający, dynamiczny i kaskadowy, co nadaje jej awangardowy 'sznyt' wizualny. W optymalnych warunkach całorocznej uprawy doniczkowej w mieszkaniu, jej pędy osiągają długość od 60 do nawet 100 centymetrów. Początkowo młode przyrosty rozwijają się lekko wzniesione, jednak z czasem, pod wpływem własnego ciężaru, zaczynają się przewieszać i formować gęste, architektoniczne girlandy. Pod wpływem rozproszonego światła dziennego,

Heptacodium miconioides - Heptakodium chińskie - Zevenzonenboom

                                             Heptakodium chińskie, to jedna z bardziej interesujących, a wciąż rzadko spotykanych pereł azjatyckiej flory w naszych ogrodach. Ten liściasty krzew wywodzi się z Chin, gdzie w naturze występuje jako endemit na ograniczonych stanowiskach, co nadaje mu status rośliny niemal kolekcjonerskiej. Charakteryzuje się wzniesionym, lekko rozłożystym pokrojem, osiągając zazwyczaj wysokość od 3 do 4 metrów. Z czasem starszy egzemplarz może przybierać formę drzewka o wielu pniach, gdzie dodatkowym atutem jest jasna, kremowo-brązowa kora, łuszcząca się efektownie długimi pasami, co stanowi doskonały element dekoracyjny także w okresie bezlistnym.

                                                                The seven-son flower.eng

Heptacodium miconioides - Heptakodium chińskie - Zevenzonenboom
 Kwiaty i kielichy

(IX)

                                                   Największy zachwyt heptakodium wzbudza jednak u schyłku sezonu, z początkiem jesieni. Białe, jaśminowo pachnące kwiaty, zebrane w gęste wiechy na szczytach pędów, pojawiają się we wrześniu i zdobią krzew przez wiele tygodni. Jest to roślina wybitnie miododajna, stanowiąca bezcenne źródło pożywienia dla pszczół i motyli w czasie, gdy większość innych pożytków już zanika. Gdy białe płatki opadają, spektakl wcale się nie kończy – działki kielicha rozrastają się i przebarwiają na intensywny, winny odcień czerwieni, co sprawia wrażenie, jakby krzew zakwitł ponownie

Miscanthus × giganteus - Miskant olbrzymi - Prachtriet

                                                 Miskant olbrzymi, to potężna wieloletnia nieinwazyjna trawa kłączowa. Gatunek ten jest bezpłodnym, triploidowym mieszańcem, który powstał w wyniku skrzyżowania dwóch innych azjatyckich taksonów: wybitnie ozdobnego miskanta chińskiego (Miscanthus sinensis) oraz ekspansywnego miskanta cukrowego (Miscanthus sacchariflorus). Do Europy ta niezwykła trawa trafiła z Azji Południowo-Wschodniej około 1930 roku za sprawą duńskiego botanika Aksela Olsena i początkowo była traktowana wyłącznie jako botaniczna ciekawostka. W optymalnych warunkach uprawy 

                                                                           The giant miscanthus.eng

Miscanthus × giganteus - Miskant olbrzymi - Prachtriet

(IX)

kępy miskanta olbrzymiego cechują się wręcz fenomenalną dynamiką przyrostu biomasy. Roślina ta buduje zwarty, potężny, wyprostowany, a u góry lekko fontannowy pokrój. Ugruntowana kępa w ciągu jednego sezonu wegetacyjnego potrafi osiągnąć w polskim klimacie od 2.5 do nawet 4 metra wysokości przy szerokości 1,5 do 2 metra, co czyni ją jedną z najwyższych traw rosnących w Europie Środkowej.

                                              W naszych warunkach klimatycznych miskant olbrzymi kwitnie niezwykle rzadko - puszyste, czerwonoróżowe, a z czasem srebrzyste wiechy pojawiają się na szczytach pędów jedynie pod koniec wyjątkowo upalnego i długiego lata (zazwyczaj na przełomie września i października). Kwiatostany mają o wiele mniejszą wartość zdobniczą niż u miskanta chińskiego, roślina ta nadrabia ten 'niuans' niesamowitą, całoroczną strukturą architektoniczną. Późną jesienią oraz przez całą zimę

Symphyotrichum dumosum - Aster karłowaty - Herfstaster

                                                 Aster karłowaty, to bezkonkurencyjny król jesiennego ogrodu, który wnosi dynamikę do przydomowych ogrodów i kompleksów zieleni miejskiej. W ujęciu geograficznym gatunek ten pochodzi z Ameryki Północnej, gdzie w stanie dzikim powszechnie zasiedla wilgotne prerie, obrzeża świetlistych lasów oraz piaszczyste nieużytki Ameryki Północnej. Co ciekawe, bylina ta doskonale zaaklimatyzowała się w Europie i obecnie można ją spotkać w Polsce w stanie dzikim jako uciekiniera z upraw ogrodowych, zasiedlającego przydroża, nasypy kolejowe oraz nadrzeczne zarośla, (rzadko, ale zdarza się). Ze względu na niezaprzeczalne walory zdobnicze i poduszkowy pokrój, 

                                                                 Rice button aster.eng

Symphyotrichum dumosum - Aster karłowaty - Herfstaster (soort)

'Schneekissen' 

oraz Pennisetum alopecuroides - Rozplenica japońska - Lampenpoetsergras ( foto )

(X)

w profesjonalnym handlu szkółkarskim dostępnych jest aktualnie mnóstwo atrakcyjnych kultywarów, które nieznacznie różnią się między sobą docelową wysokością, ale przede wszystkim prezentują niezwykle bogaty 'optymistyczny' wachlarz kolorystyczny. Można wybierać spośród odmian o kwiatach nieskazitelnie białych (w tym piękne poduchy odmiany 'Schneekissen'), przez romantyczny pudrowy oraz jaskrawy róż, aż po głębokie bordo, chłodne fiolety i błękity, co pozwala na tworzenie wieloletnich nasadzeń w ulubionych barwach.

                                                 Pod kątem morfologii ta wieloletnia bylina wykształca niezwykle charakterystyczny, zwarty półkulisty pokrój poduszkowy, budując gęste, sztywne, silnie rozgałęzione i mocno ulistnione pędy, które nie wymagają stosowania podpór. Docelowa wysokość rośliny

Peperomia obtusifolia - Peperomia tępolistna, pieprzówka t. - Krokodillentraan

                                             Peperomia obtusifolia, to jest peperomia tępolistna - popularna i wdzięczna roślina doniczkowa, która w stanie dzikim zasiedla wilgotne, tropikalne lasy Ameryki Środkowej i Południowej, rosnąc tam często jako epifit na pniach drzew. Charakteryzuje się zwartym bogatym pokrojem oraz grubymi, mięsistymi pędami, które z czasem mogą delikatnie się pokładać lub malowniczo przewieszać. Jej największą ozdobą są skórzaste, błyszczące liście o charakterystycznym 

                                                                  The baby rubberplant.eng 

Peperomia obtusifolia - Peperomia tępolistna, pieprzówka tępolistna - Krokodillentraan
  'Burning bush'

odwrotnie jajowatym kształcie z tępymi wierzchołkami, które potrafią magazynować wodę. Nie jest klasycznym sukulentem, lecz botanicy określają ją mianem sukulenta liściowego. (Wynika to z jej przystosowania do warunków, w których rośnie w naturze).

                                              W sprzedaży dostępnych jest dziś wiele niezwykle atrakcyjnych odmian uprawnych, różniących się ubarwieniem blaszki liściowej - od jednolicie ciemnozielonych, przez pstre i z marginesem, gdzie kremowe smugi (np. 'Variegata'), aż po formy o odcieniu limonki. Ze względu na swoje pochodzenie, w naszej strefie klimatycznej peperomia ta nie jest w stanie przetrwać zimy na zewnątrz, dlatego spełnia rolę wyłącznie całorocznej rośliny ozdobnej eksponowanej we wnętrzach mieszkań, biur i restauracji.

                                             W uprawie w mieszkaniu, ten gatunek pieprzówki charakteryzuje się niskim, zwartym wzrostem, osiągając 20 do 25 centymetrów wysokości; choć starsze okazy w bardzo dobrych