Rodzaj jeżyna, jest jedną z
bardziej ekspansywnych roślin. Na przestrzeni ewolucji, nie pozostała w
tyle. Znakomicie opanowała techniki przemierzania dużych odległości, oraz 'kuszenia' swoimi
aromatycznymi owocami. Wszystko to, aby następnym swoim pokoleniom,
młodym roślinom, zapewnić jak najbardziej dogodne warunki rozwoju i przy
okazji, "podbić" nowe tereny. Gdybyśmy naszym
ogrodowym jeżynom pozwolili rosnąć 'samopas', nie przycinali ich, szybko
przekonalibyśmy się, jak wielkie mają ambicje, aby zacząć królować w
ogrodzie i poza jego granicami.
Rubus.eng
Dzikie jeżyny, mając dogodne warunki klimatyczne i te związane z
podłożem; kołysząc swoimi pędami przemierzają kolejne odcinki swojej
drogi. Dzięki skierowanymi wstecznie kolcami na pędach, pokonują
bezproblemowo, wspinając się lub wczepiając, wiele powierzchni. Ta
roślina może się posuwać aż o 10 centymetrów dziennie (!). Po wybraniu odpowiedniego miejsca, pędy zaczynają
wytwarzać korzenie przybyszowe. Roślina zajmuje nowe miejsce na swój
rozwój i wzrost. Oczywiście, tam również zaczyna wytwarzać kolejne,
młode pędy, które 'wyruszają' w wędrówkę, aby zasiedlić nowe miejsca,
aby dostosowywać się do nowych sytuacji i warunków; aby umożliwić
większą szansę przetrwania gatunkowi. Jeżyna (rubus) to niezwykle bogaty i zróżnicowany rodzaj roślin z rodziny różowatych, którego przedstawiciele zasiedlają niemal wszystkie kontynenty, z wyłączeniem Antarktydy. Największe skupiska gatunków występują w strefie umiarkowanej półkuli północnej – w Europie, Azji oraz Ameryce Północnej. W stanie dzikim jeżyny są pionierami krajobrazu, zasiedlając obrzeża lasów, polany, nieużytki oraz przydroża, gdzie tworzą gęste, często kolczaste zarośla, pełniące funkcję naturalnych barier ochronnych dla mniejszej fauny. Jednocześnie wiele gatunków tego rodzaju skrywa mroczne oblicze - przez swe ekspansywne zapędy dosłownie brutalnie eliminują inne rośliny w ten sposób zubożając
ekosystemy, a czasami niosąc im wręcz śmiertelne zagrżenie - na przykład na
Wyspach Archipelagu Galapagos jeżyna azjatycka tworzy gęste zarośla,
które całkowicie
blokują dostęp światła do podłoża. W efekcie nasiona skalezji nie są w
stanie wykiełkować, co prowadzi do całkowitego braku naturalnego
odnowienia. A skalezja - pokoleniami obumiera i pokoleniami kiełkuje,
dając zdrową podstawę pozostałej faunie i florze wysp, a więc to bardzo
niebezpieczne jak poczyna sobie ów gatunek jeżyny. Klasyfikacja rodzaju rubus jest
uznawana przez botaników za jedno z najtrudniejszych zagadnień
systematycznych ze względu na powszechne zjawisko apomiksji (wytwarzania
nasion bez zapłodnienia) oraz łatwość krzyżowania się poszczególnych
form. Szacuje się, że rodzaj ten liczy od 250 do nawet kilkunastu
tysięcy gatunków, w zależności od przyjętego ujęcia taksonomicznego. W
samej Europie opisano setki mikrogatunków, które różnią się niuansami w
budowie liści, pędów czy owoców, co czyni jeżynę fascynującym obiektem
badań nad ewolucją i zmiennością roślin.
 |
| Rubus parviflorus - Jeżyna nuktajska - Thimbleberry ( foto ) |
 |
Rubus idaeus - Malina właściwa - Framboos ( foto )
|
 |
| Rubus spectabilis - Jeżyna okazała, Ożyna o. - Prachtframboos (foto) |
 |
| Rubus idaeus - Malina właściwa - Framboos ( foto ) |
Co interesujące, podobnie zresztą jak wiele innych 'sprytnych' roślin, jeżyna bardzo mądrze gospodaruje swoimi zasobami i to na innych polach, nie tylko dotyczących rozprzestrzeniania. Chętnie daje coś od siebie, ale nic za darmo.
Jej owoce nie dojrzewają jednocześnie i nie wiąże się to tylko z rozłożeniem sił w temacie wzrostu i rozwoju. Chodzi również o to, że tym sposobem jeżyna 'kupuje' sobie więcej czasu, aby przyciagnąć ku sobie więcej różnorodnych zwierząt ( ptaki, owady, niektóre ssaki ), które pożywiając się jej owocami lub zapylają kwiaty. Bardzo aktywnie (choć tego nieświadome ) przyczyniają się do przenoszenia owocków. Trawią, wydalają, albo przenoszą je na piórkach, czy skorupkach.
 |
| Rubus idaeus - Malina właściwa - Framboos ( foto ) |
Ta roślina jest na tyle interesującą dla świata badaczy, że powstała nauka zajmująca się jej głębszym poznawaniem -
batologia . Nadal poszukujemy wielu odpowiedzi dotyczących zróżnicowania tej rośliny na poziomiec genetycznym , morfologicznym. Nadal także są odkrywane ponadprzeciętne jej cechy, które w tak znakomity sposób pozwalają jej nie tylko przetrwać, ale znakomicie wciąż rozwijać się, szybko jak na roślinny świat przyswajając nowo nabytą naukę.
 |
| Rubus - Jeżyna - Braam |
 |
| Rubus - Jeżyna - Braam |
|
| Rubus - Jeżyna - Braam |
 |
| Rubus - Jeżyna - Braam |
Przypisy:
https://en.wikipedia.org/wiki/Rubus
https://pl.wikipedia.org/wiki/Je%C5%BCyna
https://nl.wikipedia.org/wiki/Braam_%28geslacht%29
The privatelife plants. Travelling. 1995.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Je%C5%BCyna_popielica
https://nl.wikipedia.org/wiki/Dauwbraam
https://pl.wikipedia.org/wiki/Batologia
Licencja: [CC-BY-SA 3.0 Deed]
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz