Coffea arabica - Kawa arabska - Arabica-koffie

                                                          Kawa arabska, znana, lubiana, smaczna. Czy można chcieć czegoś więcej? Otóż tak. Ta egzotyczna roślina, została 'udomowiona'. Obecnie możemy kupić ją w doniczkach i hodować pod własnym dachem, ('częściej' w celach dekoracyjnych). W środowisku naturalnym, na afrykańskich ziemiach, ten liściasty krzew dorasta do 6 metrów wysokości. Jako roślina doniczkowa, przy odpowiedniej pielęgnacji, w naszym klimacie można spotkać około dwumetrowe egzemplarze.

                                                                        Coffea arabica.eng

Coffea arabica -  Kawa arabska - Koffieplant , Arabica-koffie

                              Przygodę z tym plantem można rozpocząć poprzez wysiew nasion , o każdej porze roku, istotne, aby przebywały w temperaturze powyżej 22° C. Powinny być dobrej jakości, to znaczy mające zdolność kiełkowania  ( warto więc zaopatrzyć się w nie w sprawdzonym, mającym dobrą opinię miejscu), po zakupie pozostawić
w wodzie na 48 godzin, następnie  usuwamy z nich skórę ( miąższ), a później wciskamy delikatnie w przygotowane podłoże.
                              Donica z odpływem, ziemia w niej powinna być przepuszczalna, średnio żyzna, o odczynie lekko kwaśnym, ze stałą niewielką wilgotnością. Aby zabezpieczyć korzenie rośliny przed zgnilizną, warto jako pierwszą warstwę wysypać keramzyt lub drobne kamyki (około 3 centymetrów).
Podlewamy w miarę często, mniej, a nie raz, a za dużo. Woda powinna być miękka, zawsze w temperaturze pokojowej. Sucha wierzchnia warstwa, wtedy czas na dostarczenie wody. Nie lejemy po liściach, kwiatach, owocach  - takie zaniedbanie sprawi, że roślina zacznie wyglądać nieestetycznie.
                           Światło dzienne niech będzie rozproszone. Ani bezpośrednio do słońca, ani w cieniu. Brązowiejące lub żółknące liście, to żadna atrakcyjna ozdoba.
                             Kwiaty i owoce mogą się pojawić o każdej porze roku, ale przyjęło się, że w okresie zimy, roślinie dajemy odpocząć, temperatura w pomieszczeniu nie powinna spadać poniżej 14°C. Okres wegetacyjny rozpoczynamy z początkiem wiosny. Wtedy właśnie, zaczynamy obfitsze podlewanie

Coffea arabica -  Kawa arabska - Arabica-koffie

niż zimą, oraz raz na dwa, trzy tygodnie, zaczynamy naszą arabikę nawozić granulatem do roślin doniczkowych. Pozwoli to na zdrowszy, bujniejszy rozwój lancetowatych, lśniących soczyście zielonych liści i pojawienie białych drobnych kwiatów, a następnie zielonych, przechodzących w czerwień owocków, gdzie w każdym pojedynczym są umieszczone po dwa nasionka.                                          

                                              Pierwsze kwiaty pojawiają się dopiero po trzech, czterech sezonach. Po ich przekwitnięciu owocki 'budują się' przez kilka kolejnych miesięcy. Warto uzbroić się w cierpliwość, delikatny zapach kwiatów  i satysfakcja z osobiście wypielęgnowanych nasionek, to nagroda gwarantowana.
                                            W połowie wiosny czas na subtelne formowanie. Krzew posiada w miarę symetryczny pokrój, jednak, gdy zaniedbaliśmy jego co tygodniowe  lub co dwutygodniowe obracanie (równomierny dostęp do dziennego światła), albo po prostu chcemy drzewko  zmniejszyć, to jest najlepszy moment. Przycinanie sanitarne i formujące wykonujemy ostrym narzędziem, realistycznie pozbywam się niewielkiej ilości gałązek. Usuwamy te złamane, przesuszone i wyrastające zbyt mocno poza uformowany krzew. Przez cały rok, regularnie pozbywamy się pożółkłych lub mocno brązowiejących liści ( wówczas to znak, że należy zmienić donicę na większą, a  brązowy kolor, że na roślina jest postawiona w zbyt słonecznym miejscu). Zdrowy, rozerwany, potarty pomiędzy dłońmi liść wydziela delikatną, znaną nam woń.

Coffea arabica -  Kawa arabska -  Arabica-koffie

                                        To zupełnie logiczne,  że chcemy, aby nasza roślina wyglądała ładnie.  Więc przyda się jeszcze jeden zabieg, tym razem kosmetyczny. Suchą, delikatną szmatką, w miarę potrzeby, delikatnie usuwamy kurz z listków. Wtedy nawet wieloletni krzew będzie ze swoimi błyszczącymi, o kolorze pięknej zieleni liśćmi, wyglądał bardzo zdrowo i dekoracyjnie.
                                        Drzewko kawowe nie jest często spotykaną rośliną, elegancko zdobi przestrzeń domową, biurową, a latem także taras, czy większy balkon. Poza tym, wielką przyjemnością, niemal każdego poranka jest picie gorącej aromatycznej arabiki i podziwianie osobiście wychodowanego pięknego drzewka kawowego.

                                   Według legendy, kawa została odkryta w IX wieku przez etiopskiego pasterza, który podczas wypasu swojego stada zauważył, że jego zwykle ospałe kozy są nadnaturalnie pobudzone i pełne energii. Pasterz odkrył, że źródłem dziwnego zachowania zwierząt było zjedzenie czerwonych owoców z wiecznie zielonego drzewa. Etiopczyk zebrał je więc i zaniósł do muzułmańskiego świętego człowieka, który wpadł na pomysł, aby surowe owoce kawowca wykorzystać do sporządzenia napoju.

Coffea arabica -  Kawa arabska -  Arabica-koffie

Kawa arabska , najpowszechniejsza forma 'botanicznego hakerstwa' na świecie. W naszym mózgu gromadzi się adenozyna, która informuje nas o potrzebie snu. Kofeina ma strukturę niemal identyczną jak adenozyna - zajmuje jej miejsce w receptorach, blokując sygnał o zmęczeniu. Kofeina spełnia kryteria substancji psychoaktywnej/uzależniającej. Gdy pijemy kilka filiżanek kawy dziennie, 

próba nagłego 'rzucenia' kawy kończy się pulsującym bólem głowy, drażliwością i skrajnym zmęczeniem. Uzależnienie od kofeiny jest oficjalnie uznaną jednostką medyczną. Skuteczną techniką 'sterowania', jest systematyczne przesuwanie czasu spożywania ostatniej kawy w ciągu dnia o kwadrans co 10 do14 dni. Wbrew pozorom, dość szybko osiągniemy wyznaczony cel, na przykład 'bez kawy po 10stej. I to bez bólu głowy. 

                                Spożycie kofeiny przez zdrową dorosłą osobę powinno mieścić się w określonych granicach. Genetyka wpływa na to, jak szybko organizm metabolizuje kofeinę, czy mamy choroby przewlekłe (wskazania i przeciwwskazania lekarza). Więc tutaj indywidualna tolerancja pomiędzy 100, a 400 mililitrów dziennie (trzy filiżanki). 'Zdrowo', gdy wypite właśnie do 15.00, co ma niebagatelne znaczenie w utrzymaniu prawidłowego rytmu snu.

                              Ciekawostka, kofeina uzależnia nie tylko pijących kawę. Kofeina w nektarze to ewolucyjna sztuczka, która zamienia owady zapylające w... 'lojalnych stołujących się'. W drodze ewolucji, rośliny takie jak kawa, czy niektóre cytrusy wytwarzają śladowe ilości kofeiny w nektarze. W efekcie roślina oszczędza na produkcji cukru - nektar może być gorszej jakości, ale dzięki kofeinie pszczoła i tak uzna go za wyjątkowo atrakcyjny i będzie wracała. 

Coffea arabica -  Kawa arabska - Arabica-koffie 

 

 

 

 

Coffea arabica -  Kawa arabska -  Arabica-koffie

 

 

Coffea arabica -  Kawa arabska -  Arabica-koffie

 

 

 

 

Przypisy:
Licencja: [CC-BY-SA 3.0 Deed]
https://pl.wikipedia.org/wiki/Kawa_arabska
https://en.wikipedia.org/wiki/Coffea_arabica
https://nl.wikipedia.org/wiki/Koffieplant