Musa basjoo - Bananowiec japoński - Japanse vezelbanaan

                                         Bananowiec japoński, pomimo swojej nazwy sugerującej pochodzenie z Japonii, wywodzi się z subtropikalnych regionów Chin, skąd przed wiekami trafił na archipelag japoński. Jest to roślina o niezwykle silnym ładunku egzotyki, która za sprawą swoich gigantycznych, soczysto zielonych liści i monumentalnego pokroju potrafi zmienić każdą przestrzeń w namiastkę tropikalnej dżungli. To właśnie ta spektakularna uroda sprawia, że polscy miłośnicy roślin podejmują wyzwanie jego uprawy na dwa zasadnicze sposoby: nasadzenia bezpośrednio w gruncie, jako 'ryzykowny element' ogrodowych przestrzeni oraz jako roślinę doniczkową, zdobiącą jasne wnętrza i w czasie lata tarasy. 

                                                                         Japanese banana.eng

Musa basjoo - Bananowiec japoński - Japanse vezelbanaan

                                             W Polsce uprawa bananowca bezpośrednio w gruncie jest zadaniem dla cierpliwych pasjonatów i wiąże się z dużymi nakładami pracy oraz niepewnym skutkiem. Choć gatunek ten jest uznawany za najbardziej mrozoodporny na świecie, nasze zimy zmuszają do budowania skomplikowanych konstrukcji izolacyjnych. Każdej jesieni należy usunąć liście, a pozostawiony niby pień i części podziemne solidnie zabezpieczyć, (styropian, folia drobno oczkowana itp., itd.). To sprawia, że po zdjęciu chroniących przed przemarzaniem osłon (przełom kwietnia i maja), roślina co roku musi startować od zera, rzadko osiągając w krótkim sezonie pełnię swoich możliwości. Walka z wilgocią i ryzykiem gnicia w czasie zimowania sprawia, że gruntowa uprawa bananowca japońskiego w naszej strefie klimatycznej jest raczej ogrodniczym eksperymentem niż gwarancją stabilnej dekoracji.

                                         Zdecydowanie bezpieczniejszym, bardziej satysfakcjonującym, efektywnym i efektownym rozwiązaniem jest prowadzenie Musa basjoo jako rośliny doniczkowej. W tym systemie

bananowiec staje się luksusową ozdobą jasnych holi, ogrzewanych szklarni oraz wysokich ogrodów zimowych, gdzie dzięki nawet minimalnym, ale zawsze dodatnim temperaturom przez cały rok zachowuje swoje imponujące liście i stale buduje masę niby pnia. Jeśli idzie o pokrój, stabilne warunki pod dachem pozwalają mu osiągać od 3 do nawet 5 metrów wysokości, tworząc architektoniczny fundament domowej oranżerii. W takich warunkach roślina rozwija się harmonijnie, nie tracąc energii na coroczną regenerację tkanek po przemrożeniu. Kluczowym elementem tej strategii, o ile to możliwe, jest sezonowa 

Musa basjoo - Bananowiec japoński - Japanse vezelbanaan

„wyprowadzka” na letnisko. (Przy takich 'gabarytach', niezbędna pod donicą podkładka na kółkach). Pod koniec maja, gdy minie ryzyko wiosennych przymrozków, bananowiec w donicy może zostać wystawiony na taras lub w osłonięte od wiatru miejsce w ogrodzie. Świeże powietrze i bezpośrednie operowanie promieni słonecznych stymulują roślinę do szybkiego przyrostu i nasycenia barwy liści. Taki model uprawy łączy w sobie to, co najlepsze: bezpieczeństwo zimowania w kontrolowanych warunkach z autentycznym, tropikalnym klimatem letniego wypoczynku pod gołym niebem, czyniąc z bananowca japońskiego długowiecznego towarzysza naszej ogrodowej pasji. 

                                                Sukces w uprawie doniczkowej bananowca japońskiego opiera się na zapewnieniu mu warunków zbliżonych do naturalnych, przy jednoczesnym uwzględnieniu jego ogromnego tempa wzrostu. Fundamentem jest ciężka i stabilna donica, która nie tylko pomieści rozbudowany system korzeniowy, ale też zapobiegnie wywróceniu rośliny w pomieszczeniu, czy przez wiatr podczas letniego pobytu na zewnątrz. Kluczowym elementem pojemnika jest drożny odpływ – na letnisku pozwala on na swobodne odprowadzenie nadmiaru deszczówki, co chroni mięsiste kłącze przed groźnym w skutkach gniciem. Bananowiec to roślina o „żarta, o sporym apatycie”, dlatego wymaga podłoża wyjątkowo zasobnego, a zarazem przepuszczalnego. Idealna mieszanka powinna składać się z ziemi próchnicznej, kompostu oraz dodatku perlitu/keramzytu ogrodniczego/gruboziarnistego piasku, co zapewni odpowiednią strukturę i napowietrzenie korzeni. Podłoże należy utrzymywać w stałej, umiarkowanej wilgotności – ziemia powinna być wyczuwalnie wilgotna, ale nie błotnista. W okresie letnich upałów bananowiec transpiruje ogromne ilości wody przez swoje wielkie liście, co może wymuszać codzienne, a nawet dwukrotne podlewanie. Intensywny przyrost masy zielonej wymaga systematycznego zasilania. W sezonie wegetacyjnym, od wiosny do jesieni, bananowiec japoński potrzebuje regularnych dawek nawozów wieloskładnikowych o zrównoważonym składzie, najlepiej z wysoką zawartością azotu i potasu, które odpowiadają za zdrową strukturę liści i wytrzymałość pędów. Dopełnieniem pielęgnacji jest dbałość o estetykę i higienę rośliny poprzez regularne usuwanie postarzałych, matowych lub niezdrowo wyglądających liści. Odcinanie ich ostrym narzędziem tuż przy niby pniu nie tylko poprawia wizerunek rośliny, ale też zapobiega marnowaniu przez tę bylinę energii na podtrzymywanie obumierających tkanek, stymulując ją do wypuszczania nowych, lśniących przyrostów. 

                                         W warunkach domowych zakwitnięcie bananowca japońskiego jest zjawiskiem rzadkim, ale – w przeciwieństwie do uprawy w gruncie – całkowicie możliwym. Kluczowym czynnikiem jest zachowanie nienaruszonego nibypnia przez kilka lat; roślina musi osiągnąć odpowiednią dojrzałość fizjologiczną, co zazwyczaj następuje po wypuszczeniu około 40–50 liści. Proces kwitnienia może trwać od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy (!) Kwiatostan Musa basjoo, to jedna z najbardziej egzotycznych struktur, jakie można podziwiać w uprawie domowej. Ma formę potężnego, zwisającego kłosa o kształcie wydłużonej łzy, który wyrasta ze szczytu nibypnia. Jego najbardziej efektownym elementem są duże, mięsiste podsadki (liście przykwiatowe) o barwie kremowo-żółtej lub bladozielonej, które stopniowo odchylają się ku górze, odsłaniając rzędy drobnych, rurkowatych kwiatów właściwych.

                                          Warto jednak pamiętać o specyfice tej byliny: bananowiec jest rośliną monokarpiczną w obrębie jednego pędu. Oznacza to, że po zakończeniu kwitnienia i owocowania, konkretny nibypień, który wydał kwiat, stopniowo zamiera. Nie jest to jednak koniec życia całej rośliny – dzięki swojej bylinowej naturze, bananowiec japoński wcześniej wytwarza u podstawy liczne odrosty korzeniowe, które przejmują rolę głównego okazu, zapewniając ciągłość uprawy w donicy. (Prosty sposób na rozmnożenie/pozyskanie z rośliny macierzystej 'młodzików').   

 

Przypisy:

Licencja: [CC-BY-SA 3.0 Deed]

https://en.wikipedia.org/wiki/Musa_basjoo

https://nl.wikipedia.org/wiki/Musa_basjoo