Rodzaj irys, czyli swojskie kosaćce, to jedne z najbardziej malarskich roślin w świecie botaniki, których nazwa wywodzi się od greckiej bogini tęczy. Pochodzą głównie z umiarkowanych stref półkuli północnej – od Europy, przez Azję, aż po Amerykę Północną. Ich wprowadzenie do ogrodów przydomowych zrewolucjonizowało rabaty dzięki unikalnej budowie kwiatu, składającej się z trzech wzniesionych płatków („kopuły”) i trzech dolnych („bródki” lub „sygnału”).
W założeniach naturalistycznych ceni
się je za pionowy, mieczowaty pokrój liści, który wprowadza
architektoniczny ład nawet po przekwitnięciu. Największym walorem
zdobniczym irysów jest niemal nieograniczona paleta barw oraz
eteryczna, niemal storczykowata forma kwiatów. Sezon na irysy jest
wyjątkowo długi: najwcześniejsze gatunki budzą się już w marcu,
natomiast kumulacja kwitnienia